Glony jadalne
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bc/Korean_soup-Miyeokguk-01.jpg/270px-Korean_soup-Miyeokguk-01.jpg)
Glony jadalne – glony nadające się do spożycia przez ludzi. W uproszczonych systemach makroglony dzieli się na grupy odpowiadające dużym grupom taksonomicznym: glony brązowe – brunatnice (Phaeophyceae), czerwone – krasnorosty (Rhodophyceae), zielone – zielenice (Chlorophyceae) i wyróżnia mikroalgi[1]. Zwykle zawierają dużo błonnika pokarmowego i pełnowartościowego białka[2].
Glony są także uprawiane i zbierane w celu ekstrakcji kwasu alginowego, agaru-agaru i karagenu – galaretowatych substancji znanych pod wspólna nazwą hydrokoloidów lub fikokoloidów. Hydrokoloidy są ważnymi gospodarczo dodatkami spożywczymi, wykorzystywanymi ze względu na ich właściwości żelujące, zatrzymujące wodę, emulgujące i inne[3].
Większość jadalnych glonów to wodorosty morskie, podczas gdy większość wodorostów słodkowodnych jest niejadalna. Niektóre algi morskie zawierają kwasy, które podrażniają układ pokarmowy, mogą mieć także właściwości przeczyszczające i regulujące równowagę elektrolitów[4].
Często serwowane w chińskich restauracjach danie o nazwie „chrupiące glony” (ang. crispy seaweed) nie zawiera glonów, tylko suszoną i usmażoną kapustę[5].
Dystrybucja
Glony są popularnym produktem spożywczym wielu nadmorskich rejonów na świecie. Od czasów prehistorycznych są one częścią kuchni chińskiej, kuchni japońskiej i kuchni koreańskiej[6]. Są one także tradycyjnym składnikiem wielu kuchni zachodnich – Islandii, zachodniej Norwegii, atlantyckiego wybrzeża Francji i niektórych części Wielkiej Brytanii[7]. Są także uprawiane w Nowej Szkocji, Nowej Fundlandii i w niektórych częściach USA[8]. Maorysi z Nowej Zelandii tradycyjnie wykorzystują w kuchni kilka gatunków czerwonych i zielonych glonów[9]. W Malezji i Indonezji są spożywane świeże glony[10].
Jedzenie glonów zyskuje w ostatnich latach na świecie na popularności[11][12]. W USA zaczęto organizować kursy uczące ludzi zbierania świeżych glonów prosto z morza, co uważa się za bezpieczniejszą alternatywę dla zbierania grzybów[12].
Wartości odżywcze i zastosowania
Glony zawierają dużo jodu w porównaniu do innych produktów spożywczych[13].
Polisacharydy zawarte w glonach mogą być trawione przez ludzi w wyniku działania enzymów wytwarzanych przez bakterie jelitowe. Obecność takich enzymów jest często znajdowana w populacji japońskiej, ze względu na systematyczną konsumpcję glonów[14].
W niektórych częściach Azji, arkusze suszonych glonów z rodzaju Porphyra nori 海苔 (w Japonii), zicai 紫菜 (w Chinach) oraz gim 김 (w Korei) są używane jako składnik zup, sushi i onigiri. W Walii te same glony są wykorzystywane do produkcji laverbread, czyli czarnej pasty używanej jako smarowidło lub dip, uzyskiwanej w wyniku wielogodzinnego gotowania[15][16]. Porphyra należą do jednych z najbardziej wartościowych odżywczo glonów: o zawartości białka na poziomie 30-50% masy całkowitej (w około 75% strawnych), cukrów – około 0,1%, dużej zawartości witamin: A, C, B3 oraz B9 oraz (po wypłukaniu) niskiej zawartości soli. Charakterystyczny smak przetworów Porphyra jest spowodowany wysoką zawartością trzech aminokwasów: alaniny, kwasu glutaminowego i glicyny[10].
Chrząstnica kędzierzawa i Kappaphycus alvarezii są wykorzystywane w produkcji różnych dodatków spożywczych.
Produkcja oleju jadalnego
Niektóre mikroalgi, z rodzajów Isochrysis, Nannochloropsis, Phaeodactylum, Pavlova oraz Thalassiosira zawierają duże ilości kwasów omega-3 i mogą być stosowane jako zamiennik olejów pozyskiwanych z ryb[17]. Jadalny olej pozyskiwany z mikroalg, takich jak np. Chlorella vulgaris, Scenedesmus obliquus i Nannochloropsis oceanica ma pożądane właściwości sensoryczne i bardzo wysoki punkt dymienia, wynoszący 251 °C[18]. Mikroalgi używane do produkcji oleju jadalnego mogą być uprawiane z wykorzystaniem fotosyntezy lub dodatkowo na pożywce cukrowej (w celu intensyfikacji procesu). Są one najefektywniej produkującymi olej organizmami na świecie. Możliwe jest produkowanie na przemysłową skalę oleju o wybranych pożądanych właściwościach, takich jak: cechy sensoryczne, zawartość kwasów omega czy punkt dymienia. Wytłoki mogą być wykorzystane jako pasza dla zwierząt. Cechą wyróżniającą olej z mikroalg jest także jego neutralny smak, niezaburzający smaku potrawy. Produkcja oleju jadalnego oraz biodiesla z mikroalg, pomimo niewielkiego nagłaśniania przez media, ze względu na wysoką jakość oraz opłacalność zyskuje w ostatnich latach coraz większe zainteresowanie inwestorów[19][20][21][22].
Produkcja cukru
Istnieje wiele gatunków glonów, które mogą zostać wykorzystane do produkcji cukrów, jednak większość prowadzonych badań dotyczących rozwoju technologii produkcji tanich cukrów z glonów zakłada ich fermentację, w celu produkcji bioetanolu jako odnawialnego źródła energii[23][24]. Cukry proste mogą być pozyskiwane z jadalnych gatunków glonów słodkowodnych oraz morskich, takich jak np.: Chlorella sorokiniana[25] (oraz innych gatunków z rodzaju Chlorella)[26], Nannochloropsis gaditana, Scenedesmus almeriensis[25], sałaty morskiej[27], skrętnic[28], Chlamydomonas reinhardtii[23], klejnotek[29], glonów z rodzaju Chlorococcum[30], Chlamydomonas reinhardtii[30][31] oraz sinicy Anabaena cylindrica[32]. Możliwa jest także ekstrakcja mannitolu z niektórych glonów[33][34].
Cukry spożywcze pozyskane z glonów musiałyby zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej[35] przejść autoryzację zgodnie z przepisami o nowej żywności w celu dopuszczenia do sprzedaży na terenie Unii Europejskiej. Formalna autoryzacja nie zawsze jest wymagana w innych krajach.
Potencjalnie istnieje możliwość pozyskiwania spożywczego oleju oraz cukru z jednej uprawy glonów[36][37], pozostałości poprocesowe mogą natomiast zostać wykorzystane jako substrat w biogazowniach[36] do produkcji biogazu i nawozu.
Pozyskiwanie
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7b/Umibudou_at_Miyakojima01s3s2850.jpg/220px-Umibudou_at_Miyakojima01s3s2850.jpg)
Większość spożywanych gatunków glonów to rośliny dzikie, jedynie nieliczne gatunki są uprawiane. W tradycyjnej uprawie wykorzystuje się rozciągnięte sieci między bambusowymi palami wbitymi w dno, na których rosną glony. Zbiór plonów następuje dwanaście razy w ciągu roku. Glony nori są po zbiorach rozdrabniane, suszone i prasowane. Dzikie glony po zebraniu są zwykle odsalane poprzez płukanie i suszone, co zapewnia im bardzo długi okres przydatności do spożycia. Mogą być także namaczane w mieszaninie popiołu lub w roztworze zasadowym lub spożywane surowe[8]. W USA i Kanadzie ze względu na rosnące zapotrzebowanie jadalne glony są uprawiane na lądzie w sztucznych zbiornikach[10].
Japońska produkcja glonów z rodzaju Porphyra, które są postrzegane jako składnik luksusowy, to 400 tys. ton mokrej masy rocznie, przetwarzanych na 10 miliardów arkuszy nori (20×20 cm, 3,5-4,0 g), co reprezentuje roczny przychód na poziomie 1500 mln dolarów. W Korei Południowej ich produkcja wynosi 270 tys. t mokrej masy, a w Chinach 210 tys. t[10]. Światowa produkcja glonów notuje bardzo szybki wzrost w ostatnich dziesięcioleciach i z tego względu rozważa się uprawę glonów spożywczych na pełnym morzu[39], także w połączeniu z farmami wiatrowymi[40][41].
Na smak i jakość glonów mają wpływ różne czynniki: temperatura wody, prądy morskie, przypływy i odpływy morza, nasłonecznienie, fale morskie, długość dojrzewania, czy nawet pora dnia zbioru[8].
Popularne jadalne glony
Na świecie konsumowanych jest ponad sto gatunków glonów. Do najpopularniejszych wykorzystywanych w różnych rejonach świata zalicza się[42][8]:
Krasnorosty (Rhodophyta)
Zielenice (Chlorophyta)
| Brunatnice (Phaeophyceae)Listownicowce (Laminariales)
Fucales
Ectocarpales
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/51/OceanGrapes.jpg/450px-OceanGrapes.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/be/Nori.jpg/450px-Nori.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/10/Kombu.jpg/450px-Kombu.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/Cakes_and_Food_Made_of_Seaweed_by_Kubo_Shunman.jpg/450px-Cakes_and_Food_Made_of_Seaweed_by_Kubo_Shunman.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a6/Seaweed_Salad.jpg/450px-Seaweed_Salad.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/28/Seaweed_farm_uroa_zanzibar.jpg/450px-Seaweed_farm_uroa_zanzibar.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/47/Korean_seaweed-packed_gim-01.jpg/450px-Korean_seaweed-packed_gim-01.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a2/Seaweed_Cucumber_Sunomono_%284573832738%29.jpg/450px-Seaweed_Cucumber_Sunomono_%284573832738%29.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b5/Seaweed_farming_-Nusa_Lembongan%2C_Bali-16Aug2009_edit.jpg/450px-Seaweed_farming_-Nusa_Lembongan%2C_Bali-16Aug2009_edit.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/af/Seaweed_taro_dessert.jpg/450px-Seaweed_taro_dessert.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f2/Hijiki_%28black_seaweed_and_veggies%29_with_steamed_rice_%288015302575%29.jpg/450px-Hijiki_%28black_seaweed_and_veggies%29_with_steamed_rice_%288015302575%29.jpg)
Zobacz też
Przypisy
- ↑ AnnaA. Sobierska AnnaA., Czerwone i brązowe algi morskie w walce ze szkodliwym działaniem środków powierzchniowo czynnych [online], biotechnologia.pl [dostęp 2016-10-21] .
- ↑ K.H.K.H. Wong K.H.K.H., Peter C.K.P.C.K. Cheung Peter C.K.P.C.K., Nutritional evaluation of some subtropical red and green seaweeds: Part I — proximate composition, amino acid profiles and some physico-chemical properties, „Food Chemistry”, 4, 2000, s. 475–482, DOI: 10.1016/S0308-8146(00)00175-8 [dostęp 2016-10-21] .
- ↑ Round F.E. 1962 The Biology of the Algae. Edward Arnold Ltd.
- ↑ Wiseman, John SAS Survival Handbook
- ↑ Crisp Seaweed, „Good Food Channel”, goodfood.uktv.co.uk [dostęp 2016-10-21] [zarchiwizowane z adresu 2015-12-16] .
- ↑ Seaweed.ie :: Seaweed as human food [online], 16 lipca 2011 [dostęp 2016-10-21] [zarchiwizowane z adresu 2011-07-16] .
- ↑ BBC - Devon Family Friendly - Tasty Seaweed Recipe - Honest! [online], www.bbc.co.uk [dostęp 2016-10-21] .
- ↑ a b c d e TomaszT. Kin TomaszT., Wodorosty morskie - bogactwo z głębin, „Bio-Życie”, www.bio-zycie.pl [dostęp 2016-10-21] [zarchiwizowane z adresu 2016-10-22] .
- ↑ Maori Kai Recipes [online], www.kawhia.maori.nz [dostęp 2016-10-21] .
- ↑ a b c d 8. SEAWEEDS USED AS HUMAN FOOD [online], www.fao.org [dostęp 2016-10-21] .
- ↑ Edible algae 101: why it’s trendy to eat seaweed and pond scum, „I Quit Sugar”, 12 stycznia 2017 [dostęp 2017-01-15] [zarchiwizowane z adresu 2017-01-12] (ang.).
- ↑ a b Bountiful Beach Buffet: Fresh Seaweed Is Making Waves Among Foragers, „NPR.org” [dostęp 2017-01-15] .
- ↑ Iodine, „Linus Pauling Institute”, 23 kwietnia 2014 [dostęp 2016-10-21] .
- ↑ Jan-HendrikJ.H. Hehemann Jan-HendrikJ.H. i inni, Transfer of carbohydrate-active enzymes from marine bacteria to Japanese gut microbiota, „Nature”, 7290, s. 908–912, DOI: 10.1038/nature08937 .
- ↑ OmeedO. Gul OmeedO., The 100 Healthiest Foods on Earth: Description And Picture of Each Food, Lulu.com, ISBN 978-0-557-28525-9 [dostęp 2016-10-21] (ang.).
- ↑ ŁukaszŁ. Łuczaj ŁukaszŁ., Jadalne wodorosty Wysp Brytyjskich [online], 15 lutego 2016 [dostęp 2016-10-21] [zarchiwizowane z adresu 2016-10-27] (pol.).
- ↑ ElineE. Ryckebosch ElineE. i inni, Nutritional evaluation of microalgae oils rich in omega-3 long chain polyunsaturated fatty acids as an alternative for fish oil, „Food Chemistry”, 160, 2014, s. 393–400, DOI: 10.1016/j.foodchem.2014.03.087 [dostęp 2016-10-21] .
- ↑ EvaE. Lana EvaE., Algae Cooking Oil: Is It Better Than Coconut / Olive Oil? [online], BuiltLean, 18 marca 2016 [dostęp 2016-10-21] .
- ↑ Algae: Another way to grow edible oils, „CNET” [dostęp 2016-11-02] .
- ↑ A.J.A.J. Klok A.J.A.J. i inni, Edible oils from microalgae: insights in TAG accumulation, „Trends in Biotechnology”, 10, s. 521–528, DOI: 10.1016/j.tibtech.2014.07.004 .
- ↑ YanfeiY. Huang YanfeiY. i inni, The Potential of Microalgae Lipids for Edible Oil Production, „Applied Biochemistry and Biotechnology”, 3, 2016, s. 438–451, DOI: 10.1007/s12010-016-2108-6, ISSN 0273-2289 [dostęp 2016-11-02] (ang.).
- ↑ FoodNavigator-USA.com, Algae oil: The next big healthy cooking oil? Products have a cleaner taste than other cooking oils, report consumers, „FoodNavigator-USA.com” [dostęp 2016-11-02] .
- ↑ a b Ethanol from Algae - Oilgae - Oil from Algae [online], www.oilgae.com [dostęp 2016-11-07] [zarchiwizowane z adresu 2013-01-30] .
- ↑ DidemD. Özçimen DidemD., BenanB. Inan BenanB., An Overview of Bioethanol Production From Algae, InTech, 30 września 2015, DOI: 10.5772/59305, ISBN 978-953-51-2177-0 [dostęp 2016-11-08] (ang.).
- ↑ a b D.D. Hernández D.D. i inni, Saccharification of carbohydrates in microalgal biomass by physical, chemical and enzymatic pre-treatments as a previous step for bioethanol production, „Chemical Engineering Journal”, 262, 2015, s. 939–945, DOI: 10.1016/j.cej.2014.10.049 [dostęp 2016-11-07] .
- ↑ BarboraB. Maršálková BarboraB. i inni, Microalgae Chlorella sp. as an Alternative Source of Fermentable Sugars, „ResearchGate”, 21, 2010, DOI: 10.3303/CET1021214, ISSN 1974-9791 [dostęp 2016-11-07] .
- ↑ El-Naggar M.E.N.M. M. El-Naggar M.E.N.M., Saccharification of Ulva Lactuca Via Pseudoalteromonas Piscicida for Biofuel Production, „Journal of Energy and Natural Resources”, 6, 2014, DOI: 10.11648/j.jenr.20140306.11, ISSN 2330-7404 [dostęp 2016-11-07] (ang.).
- ↑ Fuad SalemF.S. Eshaq Fuad SalemF.S., Mir NaimanM.N. Ali Mir NaimanM.N., Mazharuddin KhanM.K. Mohd Mazharuddin KhanM.K., Spirogyra biomass a renewable source for biofuel (bioethanol) Production, „ResearchGate”, 12, 1 grudnia 2010, ISSN 0975-5462 [dostęp 2016-11-07] .
- ↑ Basanta KumaraB.K. Behera Basanta KumaraB.K., AjitA. Varma AjitA., Microbial Resources for Sustainable Energy, Springer, 15 czerwca 2016, s. 161, ISBN 978-3-319-33778-4 [dostęp 2016-11-07] (ang.).
- ↑ a b Green Fuels Technology [online] [dostęp 2016-11-07] .
- ↑ Seung PhillS.P. Choi Seung PhillS.P., Minh ThuM.T. Nguyen Minh ThuM.T., Sang JunS.J. Sim Sang JunS.J., Enzymatic pretreatment of Chlamydomonas reinhardtii biomass for ethanol production, „Bioresource Technology”, 14, 2010, s. 5330–5336, DOI: 10.1016/j.biortech.2010.02.026, ISSN 1873-2976 [dostęp 2016-11-07] .
- ↑ Se-KwonS.K. Kim Se-KwonS.K., Handbook of Marine Microalgae: Biotechnology Advances, Academic Press, 30 kwietnia 2015, s. 17, ISBN 978-0-12-801124-9 [dostęp 2016-11-07] (ang.).
- ↑ HernanH. Mateus HernanH., Joe M.J.M. Regenstein Joe M.J.M., Robert C.R.C. Baker Robert C.R.C., Studies to improve the extraction of mannitol and alginic acid fromMacrocystis pyrifera, a marine brown alga, „Economic Botany”, 1, s. 24–27, DOI: 10.1007/BF02860648, ISSN 0013-0001 [dostęp 2016-11-07] (ang.).
- ↑ ALGAE WORLD NEWS Sugars obtained from seaweed -, „ALGAE WORLD NEWS”, 25 czerwca 2016 [dostęp 2016-11-07] (ang.).
- ↑ EUR-Lex - 31997R0258 - EN - EUR-Lex [online], eur-lex.europa.eu [dostęp 2016-11-07] .
- ↑ a b Rosana C.S.R.C.S. Schneider Rosana C.S.R.C.S. i inni, Potential Production of Biofuel from Microalgae Biomass Produced in Wastewater, InTech, 3 grudnia 2012, DOI: 10.5772/52439, ISBN 978-953-51-0910-5 [dostęp 2016-11-08] (ang.).
- ↑ fuel-the-world, „fuel-the-world” [dostęp 2016-11-08] .
- ↑ Dawes, Clinton J. (1998). Marine botany. New York: John Wiley. ISBN 0-471-19208-2.
- ↑ G.J.G.J. Sijl G.J.G.J., Concept study for offshore seaweed farming: Design and feasibility study for large scale mechanized seaweed cultivation systems, „TU Delft Repositories”, repository.tudelft.nl [dostęp 2016-10-21] .
- ↑ Ecofys, Ecofys launches test module for seaweed cultivation in offshore wind farms - Ecofys [online], Ecofys [dostęp 2016-10-21] [zarchiwizowane z adresu 2016-10-22] .
- ↑ Offshore Wind Farms Could Double As Seaweed Farms, „TreeHugger” [dostęp 2016-10-21] .
- ↑ Edible Seaweeds - Wild Food School [online], www.countrylovers.co.uk [dostęp 2016-10-21] [zarchiwizowane z adresu 2015-07-21] .
- ↑ Zbigniew Podbielkowski, Henryk Tomaszewicz: Przegląd systematyczny świata roślin. W: Świat roślin. Józef Prończuk (red.). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1977, s. 268. ISBN 83-01-00225-5.