Gienrich Altszuller
![]() | |||
Data i miejsce urodzenia | 15 października 1926 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 24 września 1998 | ||
Narodowość | rosyjska | ||
Język | |||
Dziedzina sztuki | fantastyka naukowa | ||
| |||
Strona internetowa |
Gienrich Saułowicz Altszuller[a] (ur. 15 października 1926 w Taszkencie, zm. 24 września 1998 w Pietrozawodsku) – rosyjski wynalazca, teoretyk wynalazczości i pisarz oraz krytyk fantastyki.
Życiorys
Urodzony w Uzbekistanie w rodzinie rosyjskich Żydów[1][2]. Od 1931, wraz z rodzicami mieszkał w Baku (Azerbejdżan), gdzie uczęszczał do szkoły podstawowej oraz średniej, którą ukończył z wyróżnieniem. Po maturze wstąpił na Azerbejdżański Instytut Przemysłowy (odpowiednik politechniki), na wydział technologii i mechanizacji przemysłu naftowego.
Będąc na pierwszym roku studiów, w 1944 zgłosił się na ochotnika do wojska, gdzie w 21. Wojskowej Szkole Lotniczej przeszedł początkowe przeszkolenie pilotów. Po wojnie pracował w sekcji wynalazczości Kaspijskiej Floty Wojennej w Baku. W 1946 rozpoczął pracę nad teorią rozwiązywania zagadnień wynalazczych (lub według innego tłumaczenia – teorią rozwiązywania innowacyjnych zagadnień) – znanej pod rosyjskim akronimem TRIZ.
W 1948 wystosował do Stalina list z ostrą krytyką stanu wynalazców i wynalazczości w ZSRR. 28 czerwca 1950 Altszuller został aresztowany i skazany na 25 lat łagru. Zrehabilitowano go 22 października 1954. Powrócił do Baku, gdzie został do 1990.
Jako byłemu więźniowi obozu ciężko było mu znaleźć zatrudnienie etatowe. W tej sytuacji postawił przed sobą do rozwiązania zadanie wynalazcze Trzeba pracować i nie wolno pracować, które rozwikłał stwierdzeniem Trzeba pisać utwory naukowofantastyczne. Spod jego pióra pod pseudonimem Gienrich Altow wyszły, między innymi, Legendy o gwiezdnych kapitanach i Dedal i Ikar. Stworzył także pierwszy Rejestr idei i sytuacji naukowo-fantastycznych.
Już w 1958 Altszuller przeprowadził pierwszy wykład na temat metodyki TRIZ, na którym wprowadził termin IWK, czyli idealny wynik końcowy. W 1985 stworzył zasady teorii rozwoju osobowości twórczej – TROT.
W latach 1989–1998 pełnił funkcję prezesa stowarzyszenia TRIZ.
Polskie wydania publikacji
- Algorytm wynalazku, Wiedza Powszechna, Warszawa 1975, tytuł oryginału Ałgoritm izobrietienija, Moskwa 1969.
- Elementy teorii twórczości inżynierskiej, Warszawa 1985, Wydawnictwa Naukowo-Techniczne.
Uwagi
- ↑ W polskiej literaturze także w formie Henryk Altszuller.
Przypisy
Bibliografia
- Jan Boratyński: Co to jest TRIZ
Linki zewnętrzne
- Krótka biografia Henryka Altszullera
- ISNI: 0000000117373151
- VIAF: 2700122
- LCCN: n83132584
- GND: 124355641
- NDL: 00431131
- LIBRIS: 42gjcztn10dhjwh
- BnF: 144971812
- SUDOC: 070990751
- NKC: mzk2003187660
- NTA: 071803181
- BIBSYS: 8061045
- CiNii: DA04414468
- PLWABN: 9810667605305606
- NUKAT: n99052543
- J9U: 987007421429005171
- LNB: 000114916
- CONOR: 59462243
- KRNLK: KAC200805882, KAC200510120
- LIH: LNB:V*372053;=BG