Fatsja
![]() Fatsja japońska | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | astropodobne | ||
Rząd | selerowce | ||
Rodzina | araliowate | ||
Rodzaj | fatsja | ||
Nazwa systematyczna | |||
Fatsia Decaisne et Planchon Rev. Hort. ser. 4. 3: 105. 16 Mar 1854[3] | |||
Typ nomenklatoryczny | |||
F. japonica (Thunberg) Decaisne et Planchon[3] | |||
Synonimy | |||
| |||
| |||
|
Fatsja (Fatsia Decne. & Planch.) – rodzaj roślin z rodziny araliowatych. Obejmuje trzy gatunki z Azji Wschodniej. Rośliny te kwitną jesienią i zimą[5], kwiaty zapylane są przez owady[6].
Fatsja japońska (F. japonica) jest popularnie uprawiana jako roślina ozdobna[7]. Rzadziej w uprawie spotykany jest gatunek F. polycarpa[5]. Uprawiany jest też mieszaniec międzyrodzajowy – fatsjobluszcz lizjański ×Fatshedera lizei powstały ze skrzyżowania fatsji japońskiej z bluszczem irlandzkim H. helix subsp. hibernica[8].
Morfologia
- Pokrój
- Zimozielone krzewy i małe drzewa[4], osiągające do 5 m wysokości[6]. Pędy grube[6], pozbawione kolców[4][6].
- Liście
- Pojedyncze, skórzaste, dłoniasto klapowane, z 7–11 klapami[6], na brzegu piłkowane[4]. U nasady z przylistkami zrośniętymi z ogonkiem liściowym, pochwiasto obejmujące łodygę[4].
- Kwiaty
- Drobne, zwykle obupłciowe, rzadziej jednopłciowe, białe[6], zebrane w szczytową wiechę lub baldach złożony, składający się z wielu baldaszków, wsparty cienkimi i szybko odpadającymi podsadkami[4]. Rozgałęzienia kwiatostanu białe[6]. Kielich z 5 drobnymi ząbkami lub całkiem zredukowany tylko do pierścienia[6]. Płatków korony i pręcików jest po 5. Wolnych słupków jest 5 lub 10[4]. Zalążnia jest dolna[6].
- Owoce
- Kulistawe pestkowce[4] czarne po dojrzeniu, zawierające 3 do 10[6] bocznie spłaszczonych nasion[4].
Systematyka
Jeden z rodzajów podrodziny Aralioideae w obrębie rodziny araliowatych Araliaceae[2].
- Wykaz gatunków[9]
- Fatsia japonica (Thunb.) Decne. & Planch. – fatsja japońska
- Fatsia oligocarpella Koidz.
- Fatsia polycarpa Hayata
- Kwiatostan fatsji japońskiej
- Owoce fatsji japońskiej
- Liść F. polycarpa
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ a b Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2019-11-11] (ang.).
- ↑ a b Fatsia. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2019-11-11].
- ↑ a b c d e f g h i Fatsia Decaisne & Planchon. [w:] Flora of China [on-line]. eFlora. Missouri Botanical Garden, St. Louis, MO & Harvard University Herbaria, Cambridge, MA.. [dostęp 2019-11-11].
- ↑ a b Will Giles: Encyclopedia of Exotic Plants for Temperate Climates. Portland: Timber Press, 2007, s. 385-386. ISBN 978-0-88192-785-6.
- ↑ a b c d e f g h i j Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 1. Trees and shrubs. London: Macmillan, 2002, s. 305. ISBN 0-333-73003-8.
- ↑ Patrick Mioulane (red.): Rośliny pokojowe. Praktyczna encyklopedia. Warszawa: Hachette Livre Polska sp. z o.o., 2009, s. 260. ISBN 978-83-7575-544-2.
- ↑ David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 360, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .
- ↑ Fatsia Decne. & Planch.. [w:] World Flora Online [on-line]. [dostęp 2019-11-11].
- SNL: Fatsia