Fatmir Haxhiu
Data i miejsce urodzenia | 28 grudnia 1927 |
---|---|
Data śmierci | 10 marca 2001 |
Narodowość | albańska |
Dziedzina sztuki | malarstwo |
![]() | |
Odznaczenia | |
Piktor i Merituar |
Fatmir Haxhiu (ur. 28 grudnia 1927 w Gjirokastrze, zm. 10 marca 2001[1]) – albański malarz i oficer armii albańskiej, podpułkownik.
Życiorys
Był synem oficera armii Królestwa Albanii[2]. W 1930 jego rodzina przeniosła się z Gjirokastry do Tirany[1]. W czasie włoskiej okupacji Albanii ukończył gimnazjum i przyłączył się do ruchu oporu[2]. Po zakończeniu wojny związał się z armią i studiował w szkole wojskowej w Belgradzie, a następnie w Oficerskiej Szkole Artylerii w Zagrzebiu[1]. Szkołę ukończył w 1948, kiedy Albania zerwała stosunki dyplomatyczne z Jugosławią. Kontynuując służbę wojskową coraz bardziej poświęcał się malarstwu.
W 1949 na krajowej wystawie malarstwa zdobył III nagrodę. Sukces ten spowodował, że w latach 50. udało mu się zebrać grupę najbardziej utalentowanych malarzy i rzeźbiarzy służących w armii albańskiej, którzy regularnie się spotykali i wymieniali doświadczeniami. W 1959 rozpoczął studia w Instytucie Sztuk w Tiranie, pod kierunkiem Vilsona Kilicy[2]. Studia artystyczne ukończył w 1965. Tematem jego pracy dyplomowej był obraz nawiązujący do działań I Dywizji partyzanckiej na północy Albanii w 1944 (o wymiarach 200x300 cm)[1]. Niezależnie od działalności artystycznej do 1960 pełnił służbę w ministerstwie obrony, awansując do stopnia podpułkownika[2].
W latach 1966–1969 był członkiem prezydium Związku Pisarzy i Artystów Albanii. We władzach Związku pozostał aż do 1991. Był także członkiem Rady Artystycznej przy Narodowej Galerii Sztuki w Tiranie. W latach 1970–1982 pracował jako wykładowca w Instytucie Sztuk Pięknych.
Od roku 1967 jego prace prezentowano regularnie na wystawach malarstwa albańskiego. Jego dzieła eksponowano także na wystawach sztuki albańskiej we Włoszech, Francji, Grecji, Austrii i w Chinach. Większość dzieł Haxhiu stanowiły obrazy batalistyczne, nawiązujące do okresu II wojny światowej. Tego typu twórczość popularyzowano w czasopismach, które przy okazji kolejnych rocznic chętnie odwoływały się do obrazów namalowanych przez Haxhiu, a także w podręcznikach szkolnych, w których stanowiły podstawowy materiał ilustracyjny.
Za swoją twórczość otrzymał tytuł Zasłużonego Malarza (alb. Piktor i Merituar)[1]. Imię Haxhiu nosi jedna z ulic w centrum Tirany. W 2014 w Tiranie odsłonięto pośmiertną wystawę prac artysty, którą otworzyła jego córka Arjana Maçi Haxhiu[3].
Przypisy
Bibliografia
- Flori Slatina: Portrete artistesh. Tirana: 1999. (alb.).
- Ylli Drishti: Fatmir Haxhiu [album] : 1927-2001 : "Piktor i Merituar", "Mjeshtër i Madh i Punës". Tirana: 2006. ISBN 99927-968-4-7. (alb.).
- Wspomnienie o artyście