Dziurawiec skąpolistny
![]() | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | |||
Rząd | malpigiowce | ||
Rodzina | dziurawcowate | ||
Rodzaj | dziurawiec | ||
Gatunek | dziurawiec skąpolistny | ||
Nazwa systematyczna | |||
Hypericum montanum L. Fl. suec. ed. 2:266. 1755[3] | |||
| |||
|
Dziurawiec skąpolistny (Hypericum montanum L.) – gatunek byliny z rodziny dziurawcowatych. Występuje w północnej Afryce, Europie i zachodniej Azji[3] (w Kaukazie)[4]. Rośnie w świetlistych lasach liściastych i na skrajach lasów oraz w zaroślach[5].
Rozmieszczenie geograficzne
Zwarty zasięg gatunku obejmuje Europę od Pirenejów po środkową część kontynentu. Dalej na wschód rośnie wyspowo w Rosji, na Ukrainie i Białorusi i znów liczniej w Kaukazie[4]. Na południu sięga do północnej Grecji[6], obejmuje Półwysep Apeniński oraz na wyspowych obszarach i izolowanych stanowiskach wyspy na Morzu Śródziemnym (Korsyka i Sardynia), Półwysep Iberyjski i góry w północno-zachodniej Afryce[4]. Na północy sięga do Brytanii (z wyjątkiem północnej części), południowej części Półwyspu Skandynawskiego i na izolowanych stanowiskach rośnie na wyspach Morza Bałtyckiego oraz w południowej Finlandii[4].
W Polsce gatunek spotykany w całym kraju, bardzo rzadki w południowo-wschodnim jego krańcu oraz wzdłuż wybrzeża, z wyjątkiem Kaszub[7].
Morfologia
- Łodyga
- Wzniesiona, obła, nieowłosiona, 30–80 cm wysokości, najczęściej nierozgałęziona, ulistniona nierównomiernie.
- Liście
- Pojedyncze, siedzące, naprzeciwległe, o długości 2–8 cm, kształtu podłużnie jajowatego, górne czarno punktowane na brzegach, ogruczolone od spodu.
- Kwiaty
- Kwiatostan oddalony od najwyższej pary liści, zbity i niemal główkowaty. Kwiaty promieniste, pięciokrotne, o średnicy 15–25 mm. Działki kielicha długości 6–7 mm, dwa razy krótsze od płatków, zaostrzone, na brzegu z gruczołami na trzoneczkach. Płatki korony barwy bladożółtej, z delikatnie zaostrzonymi wierzchołkami. Liczne pręciki, zrośnięte nasadami w 3–5 wiązek.
- Owoc
- Ma postać torebki.
- Liście
- Pąki kwiatowe
- Kwiat
- Owoce
- Nasiona
Biologia i ekologia
Bylina, kwitnie od czerwca do września. Siedlisko: ciepłolubne dąbrowy, subborealny bór mieszany, ciepłolubne buczyny. Gleby suche, świeże, mezotroficzne, o odczynie obojętnym. Półcień i umiarkowane światło[8].
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-12-11] (ang.).
- ↑ a b Hypericum montanum. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2011-11-19]. (ang.).
- ↑ a b c d Hypericum montanum. [w:] Den Virtuella Floran [on-line]. Naturhistoriska riksmuseet. (Za: Hultén, E. & Fries, M. 1986. Atlas of North European vascular plants: north of the Tropic of Cancer I-III. – Koeltz Scientific Books, Königstein). [dostęp 2020-06-17].
- ↑ Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2004, s. 307. ISBN 83-01-14342-8.
- ↑ Hypericum montanum L.. [w:] Flora of Greece web [on-line]. [dostęp 2020-06-17].
- ↑ Adam Zając, Maria (red.) Zając: Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001, s. 301. ISBN 83-915161-1-3.
- ↑ LeokadiaL. Witkowska-Żuk LeokadiaL., Rośliny leśne, Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2013, ISBN 978-83-7073-359-9, OCLC 863117039 .
- SNL: bergperikum
- BioLib: 3638
- EoL: 5707906
- EUNIS: 173241
- FloraWeb: 3033
- GBIF: 3714477
- identyfikator iNaturalist: 402660
- IPNI: 433620-1
- NCBI: 673929
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): kew-2858521
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:433620-1
- Tela Botanica: 35331
- identyfikator Tropicos: 7800009
- CoL: 3NPV9