Dzięcioł szkarłatnoczuby
Campephilus melanoleucos[1] | |||
(J.F. Gmelin, 1788) | |||
![]() Samiec | |||
![]() Samica | |||
Systematyka | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | zwierzęta | ||
Typ | strunowce | ||
Podtyp | kręgowce | ||
Gromada | ptaki | ||
Podgromada | Neornithes | ||
Infragromada | ptaki neognatyczne | ||
Rząd | |||
Rodzina | |||
Podrodzina | dzięcioły | ||
Plemię | Campephilini | ||
Rodzaj | Campephilus | ||
Gatunek | dzięcioł szkarłatnoczuby | ||
Synonimy | |||
| |||
Podgatunki | |||
| |||
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3] | |||
![]() najmniejszej troski | |||
Zasięg występowania | |||
![]() | |||
| |||
|
Dzięcioł szkarłatnoczuby[4] (Campephilus melanoleucos) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny dzięciołowatych (Picidae). Występuje od Panamy po Paragwaj i skrajnie północną Argentynę. Nie jest zagrożony wyginięciem.
Podgatunki i zasięg występowania
Całkowity zasięg występowania szacowany jest na 13 300 000 km²[5]. Wyróżnia się następujące podgatunki[6]:
- C. m. malherbii G.R. Gray, 1845 – zachodnia Panama do północnej i centralnej Kolumbii
- C. m. melanoleucos (J.F. Gmelin, 1788) – Kolumbia do Gujany, Surinamu i Gujany Francuskiej, na południe do Boliwii, Paragwaju i skrajnie północno-wschodniej Argentyny
- C. m. cearae (Cory, 1915) – wschodnia i południowa Brazylia
Morfologia
Długość ciała wynosi 33–38 cm, masa ciała 180–285 g[7]. Pozostałe wymiary dla podgatunku malherbii wynoszą: skrzydło 181–188 mm, ogon 100–177,2 mm, skok 35,1–36,6 mm, dziób 41,2–51,9 mm[8].
Dziób opisywany jako biały[9], ciemny białawy[7], ciemnoszary lub koloru kości słoniowej, ale zwykle z szarawym odcieniem[10]. Tęczówki opisywane jako białe, miodowożółte[10] bądź jasnożółte[7][10]. Publikacja z 1991 roku, opisująca ptaki z południowej Wenezueli, twierdzi, że tamtejsze samce posiadają żółte, samice zaś czerwone tęczówki[9][10]. Dookoła oka naga, szara skóra. Wierzch głowy, jej przód, boki i tył intensywnie czerwone z czubem. U samic czoło czarne. Wzdłuż boków głowy i szyi aż do karku biegnie biały pas. Wierzch ciała, łącznie ze skrzydłami i sterówkami czarne. Gardło, broda i pierś czarne. Brzuch jak i cały spód ciała czarno-biało prążkowany.
Ekologia i zachowanie
Żeruje na drzewach na wysokości 6–25 metrów nad ziemią. Przebywa w parach lub małych grupach. Potrafi chodzić po spodzie gałęzi lub zawisać głową w dół. Żywi się głównie zamieszkującymi drewno owadami i larwami[7].
Lęgi
Gniazdo mieści się w dziuple wykuwanej przez oba ptaki z pary. Wejście ma średnicę 45–50 cm. Samica składa 2–3 białe jaja, niekiedy 4. Inkubacja trwa 9–14 dni, wysiadują oboje rodzice. Oba ptaki sprawują także opiekę nad młodymi i karmią je. Opuszczają gniazdo po 3–4 tygodniach od wyklucia[7].
Status
Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje dzięcioła szkarłatnoczubego za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern). W 1996 roku gatunek opisano jako dość pospolity. W 2019 roku organizacja Partners in Flight szacowała, że liczebność światowej populacji mieści się w przedziale 5–50 milionów dorosłych osobników, a jej trend jest umiarkowanie spadkowy[3][5].
Przypisy
- ↑ Campephilus melanoleucos, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- ↑ Winkler, H. & Christie, D.A.: Crimson-crested Woodpecker (Campephilus melanoleucos). [w:] del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. Lynx Edicions, Barcelona, 2020. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-05-11)].
- ↑ a b Campephilus melanoleucos, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
- ↑ Systematyka i nazwa polska za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Campephilini Blyth, 1852 (wersja: 2020-03-02). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-04-15].
- ↑ a b Species factsheet: Campephilus melanoleucos. BirdLife International, 2021. [dostęp 2021-11-09]. (ang.).
- ↑ F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Woodpeckers. IOC World Bird List (v10.1). [dostęp 2020-04-15]. (ang.).
- ↑ a b c d e Nicole Bouglouan: Crimson-crested Woodpecker. Oiseaux-Birds, 16 kwietnia 2013.
- ↑ Alexander Wetmore. The Birds of the Republic of Panama. Part 2. „Smithsonian miscellaneous collections”. 150 (2), s. 579, 1968.
- ↑ a b David E. Willard et al: The birds of Cerro de la Neblina, Territorio Federal Amazonas. 1991, s. 28.
- ↑ a b c d Rosenblatt, C.: Crimson-crested Woodpecker (Campephilus melanoleucos), version 1.0. [w:] Birds of the World (T. S. Schulenberg, Editor) [on-line]. Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA, 2020. [dostęp 2021-11-09]. (ang.).
Linki zewnętrzne
- Zdjęcia, nagrania głosów i krótkie filmy. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).
- SNL: høvdingspett