Dixie (piosenka)
![]() | |
Państwo |
|
---|---|
Tytuł alternatywny | Dixie Land |
Tekst | Daniel Decatur Emmett, 1859 |
Muzyka | Daniel Decatur Emmett, 1859 |
Dixie |
![]() | Ten artykuł dotyczy amerykańskiej pieśni o tytule Dixie. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa. |
Dixie (znana także pod tytułami I Wish I Was in Dixie oraz Dixie Land) – amerykańska pieśń, jeden z najbardziej znanych amerykańskich utworów muzycznych XIX wieku. Dzięki swojej popularności piosenka przyczyniła się do popularyzacji określenia Dixie, jako terminu oznaczającego mieszkańca Południa Stanów Zjednoczonych.
Osobny artykuł: Dixie (Stany Zjednoczone).
Autorstwo
Przyjmuje się, że utwór powstał około 1859 roku[1]. Większość źródeł przypisuje autorstwo Dixie Danielowi Decaturowi Emmettowi, choć jeszcze za życia Emmetta inni ludzie utrzymywali, że są autorami utworu. Emmett był kompozytorem tak zwanych minstrel show i wielokrotnie opowiadał o powstaniu piosenki, zmieniając treść swojej opowieści niemalże za każdym razem. Na przestrzeni lat prawdopodobny autor miał między innymi mówić, że napisał Dixie w kilka minut, w ciągu jednej nocy, lub w kilka dni[2]. Najbardziej znana wersja tej opowieści mówi, że pewnej niedzieli Jerry Bryant (szef zespołu Bryant’s Minstrels) zlecił Emmettowi napisanie szybkiego kawałka na poniedziałek. Emmett miał się zamknąć w swoim nowojorskim mieszkaniu i skomponować utwór w ciągu jednej nocy[3]. W innych opowieściach Emmett miał pisać utwór w ciągu burzliwej nocy (lub chłodnego popołudnia) i wpaść na pomysł melodii gdy za oknem uderzył piorun[2]. Pod koniec swojego życia Emmett utrzymywał, że utwór powstał na długo zanim przeprowadził się do Nowego Jorku (czyli około 1843 roku).
Oficjalna publikacja utworu (pod tytułem „I Wish I Was in Dixie’s Land”) nastąpiła 21 czerwca 1860 roku nakładem wydawnictwa Firth, Pond & Company (które zajmowało się między innymi wydawaniem zeszytów z utworami muzycznymi i dystrybucją instrumentów).
Jednym z konkurencyjnych do Emmetta autorów Dixie miał być między innymi William Shakespeare Hays, amerykański poeta rodem z Południa, który miał ponoć silne dowody, ale zmarł zanim zdążył pokazać je światu. Jako że piosenka ukazywała się w licznych śpiewnikach i gazetach na terenie całych Stanów Zjednoczonych, autorstwo przypisywano osobom powiązanym z tymi wydawnictwami, a nawet zupełnie fikcyjnym postaciom mającym podkreślić „legendarne” pochodzenie utworu (autorem miał być na przykład „Dixie Jr.”[4]). Cztery lata po śmierci Emmetta w 1908 roku aż 37 osób zgłaszało zastrzeżenia do autorstwa Dixie[5].
Dixie przed i w trakcie wojny secesyjnej
Przed wybuchem wojny secesyjnej piosenka zyskała dużą popularność nie tylko na Południu, ale także w innych częściach Stanów Zjednoczonych, szybko stała się przebojem wśród brytyjskich marynarzy przemierzających Atlantyk. Była to ulubiona piosenka Abrahama Lincolna (który urodził się na Południu, w stanie Kentucky), do tego stopnia, że była wykorzystywana podczas jego kampanii wyborczej w 1860 roku[6].
Popularność Dixie rosła błyskawicznie, całkowicie bez jakiegokolwiek kontekstu politycznego. Zmieniło się to gdy piosenka spodobała się w Charleston (Karolina Południowa), w czasie głosowania za odłączeniem się od Unii (secesją) w grudniu 1860. Z czasem nabrała charakteru hymnu narodowego i była śpiewana w trakcie inauguracji prezydenta Skonfederowanych Stanów Ameryki Jeffersona Davisa 18 lutego 1861 roku[7]. Emmett miał powiedzieć, że gdyby wiedział, w jaki sposób zostanie wykorzystana jego piosenka (to jest politycznie), nigdy by jej nie napisał[8]. W okresie poprzedzającym wojnę bardzo popularne były przeróbki Dixie mające wydźwięk jednoznacznie polityczny i pro-secesyjny (jedna z przeróbek nosiła tytuł „The War Song of Dixie”)[9]. Na Południu bardzo popularne były teorie świadczące na niekorzyść Emmetta jako autora (ze względu na jego jankeskie korzenie), generalnie wierzono, że piosenka jest tradycyjnym utworem robotników z Południa[10].
Wersje polityczne Dixie powstawały również na Północy, do ich tworzenia zachęcał również sam Emmett[11]. Wielu mieszkańców stanów północnych wierzyło, że opisana w treści piosenki „kraina bawełny” to Północ, lub plantacja należąca do historycznej postaci, zamieszkującej w jednym z północnych stanów. Jedną z popularniejszych wersji mówi o Panu Dixie, farmerze z Manhattanu, który był sprawiedliwy dla swoich niewolników[12].
Dixie współcześnie
W XX wieku pieśń, wraz z innymi symbolami Południa (między innymi flagą) zaczęła być traktowana jako rasistowski relikt czasów niewolnictwa, segregacji i dominacji „białych panów”. Takie traktowanie Dixie jest spowodowane nie tylko historyczną pozycją Dixie w czasie wojny secesyjnej, ale też używaniem tej pieśni przez przeciwników równouprawnienia, jak również różnych organizacji o poglądach skrajnie prawicowych[13].
Z drugiej strony dla wielu mieszkańców współczesnego Południa Dixie, a wraz z nią inne symbole Konfederacji, są spuścizną po bogatej kulturze tamtych rejonów. Symbolizują przywiązanie do tej kultury i biorą udział w tworzeniu tożsamości Południowców[14]. Dla wielu Amerykanów Dixie jest jedną z wielu pieśni patriotycznych, która winna być traktowana na równi z Yankee Doodle, America the Beautiful i Battle Hymn of the Republic.
Słowa
Najpopularniejsza wersja Dixie opowiada o tęsknocie za „krainą bawełny”, zwanej „Dixie Landem”, w której „dawne zwyczaje nie zostały zapomniane”. Kraina ta jest jednocześnie miejscem urodzenia podmiotu lirycznego i miejscem gdzie chciałby żyć i umrzeć, a gdzie się aktualnie nie znajduje. Poniżej wersja współczesna, pozbawiona archaizmów językowych:
- I wish I was in the land of cotton, old times there are not forgotten,
- Look away, look away, look away, Dixie Land.
- In Dixie Land where I was born in, early on a frosty mornin',
- Look away, look away, look away, Dixie Land.
- Then I wish I was in Dixie, hooray! hooray!
- In Dixie Land I'll take my stand to live and die in Dixie,
- Away, away, away down South in Dixie,
- Away, away, away down South in Dixie[15]
Przypisy
Bibliografia
- E. LawrenceE.L. Abel E. LawrenceE.L., Singing the New Nation: How Music Shaped the Confederacy, 1861–1865, wyd. 1st ed, Mechanicsburg, PA: Stackpole Books, 2000, ISBN 978-0-8117-0228-7, OCLC 45728552 .
- Asimov, Iseac (1991) Asimov's Chronology of the World, Collins Reference, ISBN 978-0-06-270036-0.
- Coski, John M. (2005). The Confederate Battle Flag: America's Most Embattled Emblem. Cambridge, Massachusetts: The Belknap Press of Harvard University Press. ISBN 0-674-01983-0.
- Sacks, Howard L., and Sacks, Judith (1993). Way up North in Dixie: A Black Family's Claim to the Confederate Anthem. Washington: Smithsonian Institution Press. ISBN 0-252-07160-3.
- Nathan, Hans (1962). Dan Emmett and the Rise of Early Negro Minstrelsy. Norman, Oklahoma: University of Oklahoma Press.
- McLaurin, Melton A. (1992). „Songs of the South: The Changing Image of the South in Country Music”, You Wrote My Life: Lyrical Themes in Country Music. Taylor & Francis. ISBN 2-88124-548-X.
- Knowles, Mark (2002). Tap Roots: The Early History of Tap Dancing. Jefferson, North Carolina: McFarland & Company, Inc., Publishers. ISBN 0-7864-1267-4.
- Roland, Charles P. (2004). An American Iliad: The Story of the Civil War, 2nd ed. The University Press of Kentucky. ISBN 0-8131-2300-3.
- Britannica: topic/Dixie-song-by-Emmett