Diecezja grodzieńska
![]() Katedra św. Franciszka Ksawerego w Grodnie | |||
Państwo | |||
---|---|---|---|
Siedziba | Grodno | ||
Data powołania | 13 kwietnia 1991 | ||
Wyznanie | |||
Kościół | |||
Metropolia | |||
Katedra | |||
Biskup diecezjalny | Aleksander Kaszkiewicz | ||
Biskup pomocniczy | Uładzimir Huliai (koadiutor) | ||
Dane statystyczne (2014) | |||
Liczba wiernych • odsetek wiernych | 573 215 | ||
Liczba kapłanów • w tym diecezjalnych • w tym zakonnych | 211 | ||
Liczba osób zakonnych | 171 | ||
Liczba dekanatów | 16 | ||
Liczba parafii | 196 | ||
Powierzchnia | 25 000 km² | ||
![]() Diecezja na mapie Białorusi | |||
53°40′41,5″N 23°49′52,1″E/53,678194 23,831139 | |||
| |||
Strona internetowa |
Diecezja grodzieńska (biał. Гродзенская дыяцэзія; Hrodzienskaja dyjacezija; Гарадзенская дыяцэзія; Haradzienskaja dyjacezija) – jedna z czterech diecezji obrządku łacińskiego na Białorusi w obwodzie grodzieńskim, wchodząca w skład metropolii mińsko-mohylewskiej.
Historia
W czasie sejmu wielkiego zamierzano w miejsce biskupstwa inflanckiego utworzyć diecezję grodzieńską. Król Polski Stanisław August Poniatowski zamierzał mianować pierwszym biskupem grodzieńskim ks. Daniela Kazimierza Narbutta. Rozbiory Polski zniweczyły jednak te plany[1].
Diecezję erygował Jan Paweł II 13 kwietnia 1991 roku. Jej obszar pokrywać się miał z terytorium obwodu grodzieńskiego (ok. 25 tys. kilometrów kwadratowych). Pierwszym biskupem mianowany został ówczesny proboszcz parafii Ducha Świętego w Wilnie Aleksander Kaszkiewicz, który pozostaje biskupem diecezjalnym do chwili obecnej. W latach 1998–2004 diecezja posiadała również biskupa pomocniczego w osobie Antonija Dziamjanki. Od 1999 roku biskup grodzieński wchodzi w skład Konferencji Biskupów Katolickich na Białorusi. W 2016 roku ustanowiono grodzieńską kapitułę katedralną[2].
Biskupi
Osobny artykuł: Biskupi grodzieńscy.
- Biskup diecezjalny: bp Aleksander Kaszkiewicz (od 1991)
- Uładzimir Huliai (koadiutor)
Polska cyrylica
Ze względu na nieznajomość alfabetu łacińskiego pośród wiernych, Wydawnictwo Diecezjalne publikuje modlitewniki i zbiory pieśni kościelnych po polsku ale w zapisie cyrylicznym.[3][4][5][6]
Mapa diecezji
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/da/Diecezja-grodzie%C5%84ska_polski.png/250px-Diecezja-grodzie%C5%84ska_polski.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/31/Ostrobramskaphoto.jpg/250px-Ostrobramskaphoto.jpg)
Patroni
Głównym patronem diecezji jest Matka Boska Ostrobramska. Dodatkowymi patronami są: święty Kazimierz Jagiellończyk oraz święty Maksymilian Maria Kolbe.
Struktura i wierni
Terytorium diecezji zamieszkuje około 1,052 miliona osób, z czego 573 tysiące to katolicy. Katolicy stanowią więc 54,9% ludności terytorium.
Instytucje
- Kuria diecezjalna
- Grodzieńska Kapituła Katedralna
- Wyższe Seminarium Duchowne
- Caritas diecezjalne
- Wydawnictwo diecezjalne (wydaje gazetę „Słowo Życia”)
Kościołem katedralnym jest bazylika św. Franciszka Ksawerego w Grodnie.
Sanktuaria
![Mapa konturowa obwodu grodzieńskiego](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/76/Grodno_region_location_map.svg/320px-Grodno_region_location_map.svg.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/Geographylogo.svg/16px-Geographylogo.svg.png)
- Sanktuarium Matki Bożej Pocieszycielki Strapionych w Borunach
- Sanktuarium Matki Bożej Kongregackiej w Grodnie (katedra)
- Sanktuarium Matki Bożej Szkaplerznej w Gudogajach
- Sanktuarium Matki Bożej Jasnogórskiej Cierpliwie Słuchającej w Kopciówce
- Sanktuarium Błogosławionych Męczennic w Nowogródku
- Sanktuarium Jezusa Frasobliwego w Rosi
- Sanktuarium Matki Bożej Fatimskiej w Szczuczynie
- Sanktuarium Matki Bożej Trokielskiej Królowej Rodzin w Trokielach
Święci i błogosławieni
Wśród świętych i błogosławionych związanych z diecezją grodzieńską znajdują się:
- św. o. Maksymilian Maria Kolbe OFMConv.
- bł. Marianna Biernacka
- bł. ks. Henryk Hlebowicz
- bł. ks. Antoni Leszczewicz MIC
- bł. s. Bogumiła Noiszewska CSIC,
- bł. o. Achilles Puchała OFMConv.
- bł. ks. Michał Sopoćko
- bł. s. Maria Marta Kazimiera Wołowska CSIC
- 11 męczennic z Nowogródka
Miasta diecezji
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/ba/%D0%9B%D1%96%D0%B4%D1%81%D0%BA%D1%96%D1%8F_%D0%BA%D1%80%D0%B0%D1%8F%D0%B2%D1%96%D0%B4%D1%8B_02.jpg/230px-%D0%9B%D1%96%D0%B4%D1%81%D0%BA%D1%96%D1%8F_%D0%BA%D1%80%D0%B0%D1%8F%D0%B2%D1%96%D0%B4%D1%8B_02.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9d/St_Andrew%27s_Church%2C_Slonim.jpg/230px-St_Andrew%27s_Church%2C_Slonim.jpg)
herb | miasto | dekanat | rejon | ludność[7] | liczba parafii |
---|---|---|---|---|---|
![]() | Grodno | Grodno-Wschód | Grodno | 373 747 | 12 |
![]() | Lida | Lida | lidzki | 101 616 | 5 |
![]() | Słonim | Słonim | słonimski | 49 441 | 3 |
![]() | Wołkowysk | Wołkowysk | wołkowyski | 44 004 | 2 |
![]() | Smorgonie | Smorgonie | smorgoński | 37 527 | 2 |
![]() | Nowogródek | Nowogródek | nowogródzki | 29 424 | 2 |
![]() | Oszmiana | Oszmiana | oszmiański | 16 835 | 1 |
![]() | Mosty | Mosty | mostowski | 15 770 | 1 |
![]() | Szczuczyn | Szczuczyn | szczuczyński | 15 475 | 1 |
![]() | Ostrowiec | Ostrowiec | ostrowiecki | 10 878 | 2 |
![]() | Skidel | Grodno-Wschód | skidelski | 10 717 | 1 |
![]() | Brzozówka | Nowogródek | lidzki | 10 311 | 1 |
![]() | Iwie | Iwie | iwiejski | 7 702 | 1 |
![]() | Zdzięcioł | Zdzięcioł | zdzięcielski | 7 624 | 1 |
![]() | Świsłocz | Brzostowica Wielka | świsłocki | 6 426 | 1 |
Przypisy
- ↑ Grodno, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. II: Derenek – Gżack, Warszawa 1881, s. 831 .
- ↑ АнгелінаА. Пакачайла АнгелінаА., Rozpoczęła posługę kapituła grodzieńska [online], slowo.grodnensis.by [dostęp 2016-08-04] .
- ↑ TomaszT. Kamusella TomaszT., The New Polish Cyrillic in Independent Belarus, „Colloquia Humanistica”, 8, 2019, s. 79-112 .
- ↑ Np. Жельветро, Витольд / Zhelvetro, Vitol’d [=Żelwetro, Witold], ed. 2010. Спевник костельны Spevnik kostel’ny [=Śpiewnik kościelny] [Hymnal] [3rd edition]. Гродно Hrodno [=Hrodna]: Гродзенская дыяцэзія Рымска-каталіцкага Касцёла ў Рэспубліцы Беларусь Hrodzienskaja dyjacezija Rymska-katalickaha Kascioła ŭ Respublicy Biełaruś. ISBN 978-985-6724-70-4
- ↑ Np. Крыштопік, Тадэвуш / Kryshtopik, Tadevush [=Krysztopik, Tadeusz]. 2015. Pacierz. Katechizm [Prayers. Catechism] (4te wydanie). Гродно Hrodno [=Hrodna]: Гродзенская дыяцэзія Рымска-каталіцкага Касцёла ў Рэспубліцы Беларусь Hrodzienskaja dyjacezija Rymska-katalickaha Kascioła ŭ Respublicy Biełaruś. ISBN 978-985-6940-76-0
- ↑ Np. Силиневич, Ирена / Silinevich, Irena [=Siliniewicz, Irena] and Верная, Рэната / Vernaia, Renata [=Wiernaja, Renata], eds. 2018. W Tobie nasza nadzieja. Modlitewnik / В тебе наша надежда. Молитвенник V tebe nasha nadezhda. Molitevnik [You Are Our Hope: A Prayer Book]. Гродно Grodna [=Hrodna]: Гродненская епархия Римско-католической Церкви в Республике Беларусь Grodnenskaia eparkhiia Rimsko-katolicheskoi Tserkvi v Respublike Belarus'. ISBN 978-985-7132-03-4
- ↑ 2018
Bibliografia
- Diecezja grodzieńska na stronie catholic.by (biał.)
- Diecezja grodzieńska [online], catholic-hierarchy.org [dostęp 2018-08-22] (ang.).
- Diecezja grodzieńska w bazie gcatholic.org (ang.) [dostęp 22.08.2018]
- p
- d
- e
![Patronka diecezji Matka Boska Ostrobramska](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a3/Lady_of_the_Gate_of_Dawn%2C_Vilnius_Lithuania.jpg/60px-Lady_of_the_Gate_of_Dawn%2C_Vilnius_Lithuania.jpg)
- p
- d
- e
Archidiecezja | |
---|---|
Diecezje |
- VIAF: 9915154260588924480004