Dicynodon
Dicynodon | |||
Owen, 1845 | |||
![]() | |||
Systematyka | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | zwierzęta | ||
Typ | strunowce | ||
Podtyp | kręgowce | ||
Gromada | synapsydy | ||
Rząd | terapsydy | ||
Podrząd | anomodonty | ||
Infrarząd | dicynodonty | ||
Rodzina | Dicynodontidae | ||
Rodzaj | Dicynodon | ||
|
Dicynodon – rodzaj roślinożernego terapsyda z podrzędu anomodontów.
Z analizy kladystycznej przeprowadzonej przez Kammerera, Angielczyka i Fröbischa (2011) oraz z badań Kammerera (2019) wynika, że rodzaj ten obejmował dwa gatunki żyjące w późnym permie na terenach dzisiejszej Afryki: gatunek typowy Dicynodon lacerticeps, którego szczątki odkryto w Południowej Afryce (Karru) oraz D. angielczyki, którego skamieniałości odkryto w Tanzanii[1][2]. Zamieszkiwał głównie środowiska błotne[potrzebny przypis] i prawdopodobnie dobrze pływał[3]. Miał dwa duże kły sterczące z górnej szczęki (stąd pochodzi jego nazwa, dosłownie „podwójny psi ząb”). Długość ciała wynosiła ok. 1,2 m[4].
W przeszłości do tego rodzaju zaliczano też szereg gatunków anomodontów żyjących od późnego permu do wczesnego triasu na terenach Afryki, Europy (ich szczątki odkryto w Rosji w okolicach rzeki Dwina) i Azji (Chiny). Z przeprowadzonej przez Kammerera, Angielczyka i Fröbischa (2011) analizy kladystycznej wynika jednak, że rodzaj Dicynodon obejmujący te wszystkie gatunki byłby polifiletyczny. Autorzy przenieśli te gatunki do odrębnych rodzajów: gatunek D. leoniceps do rodzaju Daptocephalus, gatunek D. woodwardi – do rodzaju Basilodon, D. gilli (uznany przez autorów za starszy synonim Dinanomodon rubidgei) – Dinanomodon, D. alticeps – Sintocephalus, D. amalitzkii – Peramodon, D. bathyrhynchus – Euptychognathus, D. benjamini – Keyseria, D. bogdaensis – Turfanodon, D. limbus – Daqingshanodon, D. sinkianensis – Jimusaria, D. traquairi – Gordonia, D. trautscholdi (uznany przez autorów za starszy synonim Vivaxosaurus permirus) – Vivaxosaurus, a D. vanhoepeni – do rodzaju Syops. Inne gatunki wcześniej zaliczane do rodzaju Dicynodon zdaniem autorów należą do innych znanych rodzajów anomodontów (najwięcej należy do rodzajów Oudenodon i Diictodon)[1]. Kammerer (2019) przeniósł gatunek D. huenei do rodzaju Daptocephalus[2].
Przypisy
- ↑ a b Christian F. Kammerer, Kenneth D. Angielczyk i Jörg Fröbisch: A comprehensive taxonomic revision of Dicynodon (Therapsida, Anomodontia) and its implications for dicynodont phylogeny, biogeography, and biostratigraphy. Society of Vertebrate Paleontology Memoir 11: 1–158, 2011. DOI: 10.1080/02724634.2011.627074. (ang.).
- ↑ a b Christian F. Kammerer. Revision of the Tanzanian dicynodont Dicynodon huenei (Therapsida: Anomodontia) from the Permian Usili Formation. „PeerJ”. 7:e7420, 2019. DOI: 10.7717/peerj.7420. (ang.).
- ↑ Richard Owen. On the Remains of Dicynodon tigriceps Owen, from South Africa. „Quarterly Journal of the Geological Society”. 11 (1-2), s. 541, 1855. (ang.).
- ↑ Mammal-like reptiles. Natural History Museum. [dostęp 2008-12-01]. (ang.).
Bibliografia
- Kenneth D. Angielczyk i Andrey A. Kurkin, Phylogenetic analysis of Russian Permian dicynodonts (Therapsida: Anomodontia): implications for Permian biostratigraphy and Pangaean biogeography, Zoological Journal of the Linnean Society 139 (2): 157−212. Październik 2003
- Spencer G. Lucas, 2005, Dicynodon (Reptilia: Therapsida) from the Upper Permian of Russia: biochronologic significance: In: The Nonmarine Permian; Lucas, S. G., and Zeigler, K. E. (red.), New Mexico Museum of Natural History & Science, Bulletin 30, s. 192-196.
Linki zewnętrzne
- Dicynodon na gondwanastudios.com (ang.)
- Universalis: dicynodon
- GBIF: 4817717
- identyfikator taksonu Fossilworks: 39019