Desanka Maksimović
![]() | |||
Data i miejsce urodzenia | 16 maja 1898 | ||
---|---|---|---|
Data śmierci | 11 lutego 1993 | ||
Zawód, zajęcie | poetka, nauczycielka | ||
|
Desanka Maksimović (ur. 16 maja 1898 w Rabrovicy k. Valjeva, zm. 11 lutego 1993) – serbska poetka i prozatorka. Od 1959 członkini Serbskiej Akademii Nauk i Sztuk[1][2].
Studiowała komparatystykę, historię i historię sztuki (Uniwersytet w Belgradzie) oraz estetykę (Sorbona). Edukację zakończyła w 1925. Do 1953 roku zajmowała się zawodowo nauczaniem w gimnazjach (w Obrenovcu, Dubrowniku i Belgradzie)[1][2].
Podróżowała do Bułgarii, Związku Radzieckiego, Stanów Zjednoczonych i Kanady[2].
Na język polski tłumaczyli ją Wisława Szymborska i Zygmunt Stoberski[1].
Twórczość
Najważniejszą częścią dorobku Desanki Maksimović była poezja. Jej wiersze zawierają duży pierwiastek optymizmu (w późniejszej twórczości łączącego się z melancholią) i (szczególnie w twórczości powojennej) patriotyzmu. Odwołują się też często do bardzo osobiście odbieranej przyrody. Jej poezja jest melodyjna i śpiewna. Porusza szeroki zakres tematów, od przeżyć osobistych po dotyczące historii narodu[1][3][2].
Jako prozatorka nie odniosła większego sukcesu[3].
Tomy poetyckie
- Wiersze (org. Pesme, 1924)
- Ogród dzieciństwa (org. Vrt detinjstvа, 1927)
- Zielony rycerz (org. Zeleni vitez, 1930)
- Uczta na łące (org. Gozbа nа livаdi, 1932)
- Nowe wiersze (org. Nove pesme, 1936)
- Poeta i kraj ojczysty (org. Pesnik i zаvičаj, 1946)
- Ojczyzno, tu jestem (org. Otаdžbino, tu sаm, 1951)
- Zapach ziemi (org. Miris zemlje, 1955)
- Jeniec snów (org. Zаrobljenik snovа, 1960)
- Proszę o łaskę (org. Trаžim pomilovаnje, 1964)
- Nie mam już czasu (org. Nemаm više vremena, 1973)
- Latopis potomków Paruna (org. Letopis Perunovih potomаkа, 1976)
Poematy
- Wyzwolenie Cvety Andrić (org. Oslobođenje Cvete Andrić, 1945)
- Rzeka pomocnica (org. Reka pomoćnica, 1948)
Proza
- Szaleństwo serca (org. Ludilo srcа, 1931) – zbiór opowiadań
- Jak oni żyją (org. Kako oni žive, 1935) – zbiór opowiadań
- Straszna zabawa (org. Strаšnа igrа, 1954) – zbiór opowiadań
- Otwarte okno (org. Otvoren prozor, 1954) – powieść
- Buntownicza klasa (org. Buntovan razred, 1960) – powieść
Twórczość dla dzieci
- Kolorowa torebka (org. Šаrenа torbicа, 1943)
Wydania polskie
- Desanka Maksimović: Poezje. Wybór wierszy, przekł. i posł. Grzegorz Łatuszyński. chamo.bj.uj.edu.pl. [dostęp 2017-01-01]. (pol.).
- Desanka Maksimović, Dara Sekulić, Vesna Parun: Trzy Gracje : wiersze. Wybrała, z serbsko-chorw. przeł. i wstępem opatrzyła Łucja Danielewska. chamo.bj.uj.edu.pl. [dostęp 2017-01-01]. (pol.).
- Desanka Maksimović: Prośba o łaskę. Przeł. Alija Dukanović. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1972.
Przypisy
- ↑ a b c d e Mały słownik pisarzy zachodniosłowiańskich i południowosłowiańskich. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1973, s. 405.
- ↑ a b c d Katharina M. Wilson: An Encyclopedia of Continental Women Writers. Taylor & Francis, 1991, s. 761. ISBN 0-8240-8547-7.
- ↑ a b c Marian Jakóbiec: Literatury narodów Jugosławii. W: Dzieje literatur europejskich. red. Władysław Floryan. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1991, s. 282. ISBN 83-01-00180-1.
- ISNI: 0000000109358373
- VIAF: 111606684
- LCCN: n82058618
- GND: 119199017
- NDL: 00448583
- BnF: 121271527
- SUDOC: 029704421
- NLA: 35896384
- NKC: jn19990005329
- NTA: 070719209
- BIBSYS: 90076645
- CiNii: DA05206069
- PLWABN: 9810614003105606
- NUKAT: n01029747
- J9U: 987007330412205171
- PTBNP: 135632
- LNB: 000167336
- NSK: 000099986
- CONOR: 11862115
- KRNLK: KAC200811877
- LIH: LNB:PTR;=BS
- PWN: 3936573
- ЕСУ: 60946
- NE.se: desanka-maksimovic
- VLE: desanka-maksimovic
- Hrvatska enciklopedija: 38318