Cleomaceae
![]() Cleome oxyphylla | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | |||
Rząd | kapustowce | ||
Rodzina | Cleomaceae | ||
Nazwa systematyczna | |||
Cleomaceae Bercht. & J. Presl Přir. Rostlin 2(64): 253. 1825[3] | |||
| |||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0c/Cleome_hassleriana_%27Kelly_Rose%27_01.jpg/220px-Cleome_hassleriana_%27Kelly_Rose%27_01.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/Cleome_rutidosperma%281%29.jpg/220px-Cleome_rutidosperma%281%29.jpg)
Cleomaceae – rodzina roślin zielnych i krzewów obejmująca ok. 25 rodzajów z 270-350 gatunkami[2]. Rośliny te występują głównie w strefie równikowej, głównie na kontynentach amerykańskich, mniej licznie reprezentowane są na wszystkich kontynentach w strefie umiarkowanej ciepłej, brak ich przedstawicieli w strefie umiarkowanej chłodnej i w obszarach okołobiegunowych. Najszerzej rozpowszechniony jest rodzaj Cleome – jedyny występujący poza Ameryką. Niektóre gatunki są uprawiane z powodu ozdobnych kwiatów. Cleome gynandra jest warzywem liściowym[4].
Morfologia
- Pokrój
- Rośliny zielne, jednoroczne lub byliny, rzadziej krzewy[4], o pędach nagich lub pokrytych gruczołowatymi włoskami[5].
- Liście
- Skrętoległe, ogonkowe, najczęściej trójlistkowe, czasem z liczniejszymi listkami dłoniasto złożonymi[4], rzadko pojedyncze. Blaszka liściowa całobrzega lub piłkowana. Przylistki zwykle obecne i bardzo różnie wykształcone – równowąskie, nitkowate, cierniste, łuskowate lub podzielone. U nasady ogonka liściowego często występuje zgrubienie (pulvinus), nierzadkie są także kolce na ogonkach[5].
- Kwiaty
- Zebrane w grono, czasem z kilkoma kwiatami wyrastającymi z węzłów, rzadko z pojedynczymi kwiatami wyrastającymi z kątów liści. Działek kielicha jest najczęściej 4, wolnych lub połączonych u nasady. Płatki korony są 4, z paznokciem, różnie zabarwione. Najczęściej 6 pręcików. Słupek jest górny zbudowany z dwóch owocolistków. Zalążnia dwukomorowa z fałszywą przegrodą[4][2].
- Owoce
- Suche torebki w postaci łuszczyn lub łuszczynek[4], otwierające się jedną lub dwiema klapkami. Rzadko rozłupnie lub skrzydlaki[5].
Systematyka
- Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG IV z 2018)
Rodzina siostrzana w stosunku do kapustowatych (Brassicaceae) w obrębie rzędu kapustowców.
kapustowce |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
- Wykaz rodzajów[6]
- Arivela Raf.
- Areocleome R. L. Barrett & Roalson
- Carsonia Greene
- Cleome L. – kleome
- Cleomella DC.
- Cleoserrata H. H. Iltis
- Coalisina Rafinesque
- Corynandra Sprengel
- Dactylaena Schrad. ex Schult. & Schult. f.
- Dipterygium Decaisne
- Gilgella Roalson & J. C. Hall
- Gynandropsis DC.
- Kersia Roalson & J. C. Hall
- Physostemon Martius
- Polanisia Raf.
- Puccionia Chiov.
- Rorida J. F. Gmelin
- Sierulea Rafinesque
- Stylidocleome Roalson & J. C. Hall
- Tarenaya Raf.
- Thulinella Roalson & J. C. Hall
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-04] (ang.).
- ↑ a b c Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-04] (ang.).
- ↑ Jamed L. Reveal: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium – C. [dostęp 2013-02-21].
- ↑ a b c d e Heywood V. H., Brummitt R. K., Culham A., Seberg O.: Flowering plant families of the world. Ontario: Firely Books, 2007, s. 101–102. ISBN 1-55407-206-9.
- ↑ a b c Maarten J.M. Christenhusz, Michael F. Fay, Mark W. Chase: Plants of the World. Richmond UK, Chicago USA: Kew Publishing, Royal Botanic Gardens, The University of Chicago Press, 2017, s. 413–414. ISBN 978-1-842466346.
- ↑ List of Genera in CLEOMACEAE, [w:] Vascular plant families and genera, Kew Gardens & Missouri Botanical Garden [dostęp 2018-10-25] (ang.).
- Britannica: plant/Cleomaceae
- EoL: 6368189
- Flora of China: 10199
- Flora of North America: 10199
- GBIF: 3845332
- identyfikator iNaturalist: 71409
- IPNI: 60444783-2
- ITIS: 822944
- NCBI: 301454
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:60444784-2
- Tela Botanica: 101122
- identyfikator Tropicos: 50309053
- identyfikator taksonu Fossilworks: 183036