Christopher Hitchens
![]() Christopher Hitchens w 2007 roku | |||
Imię i nazwisko | Christopher Eric Hitchens | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce urodzenia | 13 kwietnia 1949 | ||
Data i miejsce śmierci | 15 grudnia 2011 | ||
Język | |||
![]() | |||
| |||
|
Christopher Eric Hitchens (ur. 13 kwietnia 1949[1][2] w Portsmouth w Wielkiej Brytanii, zm. 15 grudnia 2011[3][4] w Houston) – amerykańsko-brytyjski pisarz, dziennikarz i krytyk literacki.
Jego teksty publikowało wiele opiniotwórczych magazynów, m.in. „Vanity Fair”, społeczno-kulturalny „The Atlantic”, lewicowy „The Nation”, racjonalistyczny „Free Inquiry” oraz „The Wall Street Journal”. Hitchens znany był z admiracji dla takich postaci jak George Orwell, Thomas Paine i Thomas Jefferson, których biografie napisał, oraz z niechęci do Matki Teresy, Billa i Hillary Clintonów, Henry’ego Kissingera i brytyjskiej rodziny królewskiej[5]. Wydał ponad 20 książek[6]. Uważał się za marksistę[7]. Był jednym z głównych przedstawicieli nowego ateizmu.
Życiorys
Dzieciństwo i młodość
Matka Hitchensa, Yvonne Jean (z domu Hickman), i ojciec Eric Ernest Hitchens (1909–1987) poznali się w Szkocji, kiedy oboje służyli w Royal Navy, podczas II wojny światowej. Yvonne Hickman należała wówczas do Women’s Royal Naval Service, a ojciec był dowódcą statku HMS „Jamaica”, który brał udział w akcji przeciw niemieckiemu pancernikowi „Scharnhorst”, zakończonej zatopieniem tego ostatniego. Kariera marynarska ojca zmuszała rodzinę do częstych przeprowadzek po bazach całej Brytanii, a nawet na Maltę (brat Christophera, Peter urodził się w Sliemie na Malcie w 1951 roku).
Matka Christophera Hitchensa chciała, by został typowym angielskim dżentelmenem, dlatego posłała go do Mount House School w Tavistock (w hrabstwie Devon), a potem do Leys School w Cambridge i oxfordzkiego Balliol College, gdzie jego nauczycielem był Steven Lukes. Hitchens zainteresował się wtedy filozofią, polityką i ekonomią, jednak nie był wzorowym uczniem. Wielki wpływ na jego późniejsze poglądy wywarły dzieła takich autorów jak George Orwell, Richard Llewellyn (How Green Was My Valley), Arthur Koestler, Fiodor Dostojewski i R.H. Tawney (antyklerykał i przeciwnik kapitalizmu). W roku 1968 Hitchens wziął udział w telewizyjnym show University Challenge.
W latach 60. dołączył do lewicy, krytykując wojnę wietnamską, prace nad bronią nuklearną, rasizm i korporacje kapitalistyczne, ale także „hedonistyczną” modę na zażywanie narkotyków. W 1965 roku wstąpił do Partii Pracy, ale w 1967 roku został z niej wyrzucony, wraz z innymi młodymi działaczami niechętnymi wojnie wietnamskiej (Harold Wilson był za wojną). Pod wpływem Petera Sedgwicka, Hitchens został na jakiś czas trockistą i anty-stalinistą.
Dziennikarz i pisarz
Hitchens zaczął karierę dziennikarską w nieortodoksyjnie trockistowskim magazynie „International Socialism”, które nie uznawało krajów komunistycznych za kraje klasy robotniczej. Głosili hasło: Neither Washington nor Moscow but International Socialism. Pierwszą pracę podjął w dodatku edukacyjnym do „Timesa”, jako redaktor działu nauk społecznych. W latach 70. pracował w redakcji „New Statesman”, gdzie zaprzyjaźnił się m.in. z Martinem Amisem i Ianem McEwanem. Atakował w tych latach przede wszystkim Henry’ego Kissingera i Kościół katolicki. W listopadzie 1973 roku matka Hitchensa popełniła samobójstwo wraz ze swym kochankiem, byłym duchownym o nazwisku Timothy Bryan.
Okres amerykański
W 1981 roku Hitchens przeniósł się do USA i podjął pracę w gazecie: „The Nation”. Rozgłos przyniosła mu ostra krytyka Billa Clintona (No One Left to Lie To, 1999) i Henry’ego Kissingera (The Trial of Henry Kissinger, 2001)[6]. W roku 1995 ukazała się jego książka The Missionary Position. Mother Teresa in Theory and Practice, w której poddaje krytycznej ocenie życie i działalność słynnej misjonarki. W roku 2007 została wydana książka God is not Great, będąca polemiką z religiami, religijnym fundamentalizmem oraz samą wiarą w Boga.
Jego poglądy na temat religii spotkały się z krytyką, m.in. amerykańskiej krytyk sztuki i feministki Camille Paglia[8].
W 1997 roku watykańska Kongregacja Spraw Kanonizacyjnych poprosiła go o złożenie zeznań w procesie beatyfikacji Matki Teresy. Zadaniem Hitchensa było przedstawić powody, dla których kandydatka na ołtarze nie powinna zostać świętą. Oprócz Christophera Hitchensa o złożenie zeznań poproszono doktora Aroupa Chatterjee(inne języki), pochodzącego z Kalkuty lekarza i autora krytycznej wobec Matki Teresy książki pt. „Mother Teresa. The final verdict”[9].
Wystąpił w pełnometrażowym filmie dokumentalnym Roba McGanna z 2006, zatytułowanym American Zeitgeist[10].
W 2007 roku Hitchens przyjął amerykańskie obywatelstwo, nie zrzekając się jednocześnie brytyjskiego[4].
30 czerwca 2010 roku zdiagnozowano u niego nowotwór złośliwy przełyku z rozległymi przerzutami do płuc i węzłów chłonnych[11].
Przed śmiercią mieszkał w Waszyngtonie. Był dwukrotnie żonaty, miał trójkę dzieci.
Książki Hitchensa przetłumaczone na język polski
- Misjonarska miłość. Matka Teresa w teorii i w praktyce (ang. The Missionary Position. Mother Teresa in Theory and Practice), wyd. Prometeusz, 2001[12]
- Bóg nie jest wielki. Jak religia wszystko zatruwa (ang. God is not Great: How Religion Poisons Everything), wyd. Sonia Draga, 2007
- Thomas Paine. Prawa człowieka (ang. Thomas Paine's „Rights of Man”: A Biography), wyd. Muza SA, 2008
- Śmiertelność (ang. Mortality), wyd. Sonia Draga, 2013
- Listy do młodego kontestatora (ang. Letters to the Young Contrarian), wyd. Karakter, 2017
- Podlega dyskusji - eseje (ang. ARGUABLY: Essays), wyd. Sonia Draga, Katowice 2017
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Christopher Hitchens w bazie IMDb (ang.)
- ↑ dailyhitchens.com (strona główna)
- ↑ Andrzej Koraszewski: Zmarł Christopher Hitchnes. Racjonalista.pl, 2011-12-16. [dostęp 2011-12-16].
- ↑ a b PAP: Zmarł niezrównany krytyk Christopher Hitchens. Polskie Radio, 2011-12-16. [dostęp 2011-12-16].
- ↑ Christopher Hitchens (1949 – 2011) | Skandalista - strona 2 - Polityka.pl [online], www.polityka.pl [dostęp 2017-11-15] (pol.).
- ↑ a b Katarzyna Tuszyńska. Christopher Hitchens, czyli odmowa życia pozagrobowego. „Gazeta Wyborcza”. Sobota-poniedziałek 24-26 grudnia 2011. s. 36-37.
- ↑ Deborah Solomon. The Contrarian. „The New York Times”, 19 February 2011. New York.
- ↑ Matteo Ferraresi: Camille Paglia, atea, lesbica e libertina: «La religione produce molta più cultura degli sciocchi e mortiferi dogmi liberal». [w:] Tempi [on-line]. 27 maja 2013. (wł.).
- ↑ ChristopherCh. Hitchens ChristopherCh., Misjonarska miłość. Matka Teresa w teorii i w praktyce, Instytut Wydawniczy „Książka i Prasa”, 2011, s. 128-129, ISBN 978-83-62744-32-9 .
- ↑ American Zeitgeist (2006).. [w:] IMDb Internet Movie Database [on-line]. [dostęp 2016-12-31]. (ang.)
- ↑ Tomasz Stawiszyński: Cóż, umieram. Newsweek.pl, 2010-10-23. [dostęp 2011-04-08].
- ↑ Misjonarska miłość. Matka Teresa w teorii i w praktyce. s. 1-2. [dostęp 2010-10-30].
- ISNI: 0000000080557431
- VIAF: 98819926
- LCCN: n84159549
- GND: 124425763
- NDL: 00893345
- LIBRIS: qn259ph84vk5pfq
- BnF: 12096520r
- SUDOC: 029312531
- SBN: MILV060863
- NLA: 35198077
- NKC: xx0042052
- BNE: XX1572960
- NTA: 071219447
- BIBSYS: 90386653
- CiNii: DA04820866
- Open Library: OL454925A
- PLWABN: 9810537421705606
- NUKAT: n99047971
- OBIN: 104479
- J9U: 987007443213405171
- PTBNP: 1196180
- CANTIC: a10967163
- LNB: 000054862
- NSK: 000421273
- CONOR: 16425571
- BNC: 000666511
- ΕΒΕ: 280504
- BLBNB: 000257598
- KRNLK: KAC200200459
- LIH: LNB:B54c;=BE
- Britannica: biography/Christopher-Hitchens
- NE.se: christopher-hitchens
- SNL: Christopher_Hitchens
- DSDE: Christopher_Hitchens
- Hrvatska enciklopedija: 70400