Chlorogalum
![]() Kwiaty Chlorogalum pomeridianum | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | liliopodobne (≡ jednoliścienne) | ||
Rząd | szparagowce | ||
Rodzina | szparagowate | ||
Rodzaj | Chlorogalum | ||
Nazwa systematyczna | |||
Chlorogalum (Lindl.) Kunth Enum. Pl. 4: 681 (1843)[3] | |||
Typ nomenklatoryczny | |||
Chlorogalum pomeridianum (DC.) Kunth[4] | |||
Synonimy | |||
| |||
| |||
|
Chlorogalum (Lindl.) Kunth – rodzaj roślin z rodziny szparagowatych. Obejmuje 3 gatunki występujące w Kalifornii i Oregonie w Stanach Zjednoczonych[3].
Nazwa naukowa rodzaju pochodzi od greckich słów χλωρός (chloros – zielony) i γάλα (gala – mleko) i odnosi się do pieniącego się soku z cebul tych roślin[5].
Morfologia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f4/Edwards%27_botanical_register%2C_or%2C_Ornamental_flower-garden_and_shrubbery_.._%281829-1847%29_%2821182710081%29.jpg/220px-Edwards%27_botanical_register%2C_or%2C_Ornamental_flower-garden_and_shrubbery_.._%281829-1847%29_%2821182710081%29.jpg)
- Pokrój
- Wieloletnie rośliny zielne[5].
- Pęd
- Jajowata cebula o średnicy 3–7 cm, z okrywą błoniastą (włóknistą u Chlorogalum pomeridianum), czerwonawą do brązowej[5].
- Liście
- Liście odziomkowe, równowąskie, o długości 10–30 cm, o szerokości 2–5 mm i brzegach słabo pofalowanych (Chlorogalum angustifolium) lub o szerokości 6–25 mm i brzegach silnie pofalowanych (Ch. grandiflorum i Ch. pomeridianum)[5].
- Kwiaty
- Zebrane w wiechowaty kwiatostan wyrastający na głąbiku o wysokości 30–250 cm, wyrastające od 1 do kilku w węzłach na rozgałęzieniach wiechy, wsparte drobnymi przysadkami. Okwiat biały, fioletowy lub różowawy, z zielonkawożółtymi żyłkami głównymi, sześciolistkowy. Listki okwiatu równowąskie do podługowatych, z miodnikami u nasady, pozostające w czasie owocowania i skręcające się nad torebką. Sześć pręcików osadzonych u nasady listków okwiatu, zwykle krótszych od nich. Pylniki obrotne, żółte. Szyjka słupka zakończona lekko trójklapowanym znamieniem, zwykle dłuższa od okwiatu[5].
- Owoce
- Trójklapowane, pękające torebki o średnicy 1,5–8 mm, zawierające w każdej komorze jedno lub dwa nasiona[5].
- Gatunki podobne
- Blisko spokrewniony z kamasją, od której różni się liczbą zalążków powstających w komorach zalążni (do dwóch u Chlorogalum i powyżej dwóch u kamasji)[5].
Biologia
- Rozwój
- Geofity cebulowe, Kwitną od kwietnia do sierpnia. Kwiaty otwierają się wieczorem i zamykają nad ranem[5].
- Siedlisko
- Wzdłuż skał (zwykle serpentynowych), na otwartych, zarośniętych lub zalesionych wzgórzach, na kamienistych glebach w dolinach, w chaparralu[5].
Systematyka
- Pozycja systematyczna
- Rodzaj z podrodziny agawowe Agavoideae z rodziny szparagowatych Asparagaceae[7].
- Wykaz gatunków[3]
- Chlorogalum angustifolium Kellogg
- Chlorogalum grandiflorum Hoover
- Chlorogalum pomeridianum (DC.) Kunth
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-05] (ang.).
- ↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-05] (ang.).
- ↑ a b c d Plants of the World Online. The Royal Botanic Gardens, Kew, 2019. [dostęp 2021-03-07]. (ang.).
- ↑ Farr E. R., Zijlstra G. (ed.): Index Nominum Genericorum (Plantarum). Smithsonian Institution, 1996–. [dostęp 2021-03-07]. (ang.).
- ↑ a b c d e f g h i j Judy Jernstedt: Chlorogalum in Flora of North America @ efloras.org. www.efloras.org. [dostęp 2021-03-12].
- ↑ Poe Liang, C. R. Noller. Saponins and Sapogenins. III. The Sapogenins Obtained from Chlorogalum Pomeridianum. „Journal of the American Chemical Society”. 57 (3), s. 525–527, 1935-03-01. DOI: 10.1021/ja01306a041.
- ↑ USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. 2020. Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy). National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland. [dostęp 2021-03-07]. (ang.).
Identyfikatory zewnętrzne (takson):