Centrum Edukacyjne Instytutu Pamięci Narodowej Przystanek Historia im. Janusza Kurtyki
![]() Siedziba Centrum Edukacyjnego IPN im. Janusza Kurtyki przy ul. Marszałkowskiej 21/15 w Warszawie | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Miejscowość | Warszawa | ||
Adres | ul. Marszałkowska 21/15 | ||
Data założenia | 2006 | ||
Położenie na mapie Warszawy ![]() | |||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||
Położenie na mapie województwa mazowieckiego ![]() | |||
![]() | |||
| |||
Strona internetowa |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f7/S%C5%82awomir_Cenckiewicz_Piotr_Woyciechowski_2023.jpg/220px-S%C5%82awomir_Cenckiewicz_Piotr_Woyciechowski_2023.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9a/Przemys%C5%82aw_Gintrowski_%28tablica%2C_Centrum_Edukacyjne_IPN_Przystanek_Historia_w_Warszawie%29.jpg/220px-Przemys%C5%82aw_Gintrowski_%28tablica%2C_Centrum_Edukacyjne_IPN_Przystanek_Historia_w_Warszawie%29.jpg)
Centrum Edukacyjne Instytutu Pamięci Narodowej Przystanek Historia im. Janusza Kurtyki – ośrodek kulturalno-edykacyjny zajmujący się popularyzacją historii najnowszej oraz działalności Instytutu Pamięci Narodowej. Posiada odpowiedniki na terenie Polski oraz za granicą.
Historia
W 2007 roku została zainaugurowana działalność Centrum Wystawienniczo-Konferencyjnego Instytutu Pamięci Narodowej mieszczącego się w Warszawie przy ul. Marszałkowskiej 21/25. Początkowo było to miejsce prowadzenia działalności promocyjnej, edukacyjnej i wystawienniczej Biura Edukacji Publicznej IPN. Organizowane były tam promocje książek historycznych, dyskusje panelowe, konferencje naukowe i popularnonaukowe, wernisaże i prezentacje wystaw, pokazy multimedialne, spotkania z młodzieżą, kombatantami i świadkami historii[1]. W 2009 roku zaczęto używać nazwy „Przystanek Historia”. W kolejnych latach następowało poszerzenie działalności Centrum i konieczne stało się uruchomienie jego podstrony na głównym portalu IPN, gdzie prezentowano imprezy organizowane na Przystanku Historia. W związku z planowanym rozszerzeniem działalności podjęto działania zmierzające do rozszerzenia tej podstrony do postaci samodzielnego portalu[2]. W lutym 2010 roku, w ramach Centrum Edukacyjnego, rozpoczął działalność „Klub gracza”, w którym raz w miesiącu była prezentowana nowa gra planszowa opowiadająca o najnowszej historii Polski[3].
Od 2010 roku koordynacja działań Centrum została powierzona Sekretariatowi Prezesa IPN, także w ramach tej komórki działał rzecznik prasowy IPN[4]. W sierpniu 2010 roku, na wniosek Kolegium IPN, p.o. prezesa dr Franciszek Gryciuk upamiętnił tragicznie zmarłego w katastrofie smoleńskiej Janusza Kurtykę poprzez nadanie Centrum Edukacyjnemu IPN Przystanek Historia jego imienia[5].
W sierpniu 2011 roku Centrum stało się samodzielnym wydziałem w ramach Biura Edukacji Publicznej. W posiadanych pomieszczeniach zorganizowano miejsca na prezentację przygotowanych wystaw, na czytelnię akt ze stanowiskami komputerowymi (w 2014 roku przeniesiona do siedziby oddziału warszawskiego IPN[6]) oraz salonik prasowy otwarty dla czytelników. Zlokalizowana tu również została księgarnia z publikacjami Instytutu. W przygotowanych do tego celu salach prowadzone są zajęcia edukacyjne z dziećmi i młodzieżą. Centrum nawiązało współpracę z licznymi szkołami oraz instytucjami, tj. Klub Historyczny im. gen. Stefana Roweckiego „Grota”, Telewizja Polska, Centrum Edukacji Obywatelskiej, Kuratorium Mazowieckie, Warszawskie Centrum Innowacji Edukacyjno-Społecznych i Szkoleń, Urząd Miasta Stołecznego Warszawy i Polskie Towarzystwo Ziemiańskie. Centrum Edukacyjne IPN bierze udział w corocznych edycjach „Nocy Muzeów”[7].
Od 2012 roku rozpoczęto tworzenie w oddziałach IPN w Polsce lokalnych ośrodków edukacyjnych wzorowanych na Centrum Edukacyjnym w Warszawie, pierwszy taki ośrodek powstał w Białymstoku[8]. Centrum stało się też siedzibą Biblioteki IPN, która posiada i udostępnia czytelnikom komplet wydawnictw własnych Instytutu, zarówno tych wydanych w centrali, jak i w poszczególnych oddziałowych seriach wydawniczych[9]. Katalog Biblioteki został udostępniony w 2015 roku w internecie dla wszystkich zainteresowanych korzystaniem z zasobu. Został umieszczony także na portalu E-BIB, prowadzonym przez Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich oraz na stronach Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego i Biblioteki Wydziału Historii Uniwersytetu Warszawskiego. Również w tym samym roku Księgarnia IPN została przeniesiona do nowego pomieszczenia, dostosowanego do potrzeb tego typu działalności. Aby ułatwić kontakt z klientami Księgarnia uruchomiła swój profil na portalu Facebook[10].
W 2015 roku rozpoczęto tworzenie ogólnopolskiej sieci „Przystanków Historia”. Celem tego działania było utworzenie miejsc, w których cyklicznie będą odbywać się przedsięwzięcia IPN oraz będzie możliwość zapoznania się odbiorców z ofertą wydawniczą IPN. Z tego powodu przyjęto jednolity schemat nazwy, który zawiera nazwę miasta: np. Centrum Edukacyjne IPN „Przystanek Historia” Koszalin[11]. W 2015 roku powstało kilkadziesiąt „Przystanków Historia” w Polsce oraz jeden zagraniczny w Wilnie[12].
W 2016 roku, po wejściu w życie 16 czerwca 2016 r. nowej ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej, reorganizacji uległa struktura Instytutu. Centrum Edukacyjne stało się częścią nowo utworzonego Biura Edukacji Narodowej. Biblioteka została podporządkowana Biuru Badań Historycznych, ale nadal korzysta z pomieszczeń Centrum. W 2016 roku do istniejących pozawarszawskich Centrów Edukacyjnych IPN dołączyły cztery kolejne (Włocławek, Kielce, Bielsk Podlaski oraz Elbląg)[13]. W 2017 roku działało 27 Przystanków Historia, uruchomiono również kolejne zagraniczne zlokalizowane w Grodnie, Łucku, Brukseli i w Nowym Jorku[14]. W zagranicznych Przystankach rozpoczęto działania Programu Polonijnego BEN IPN. W ramach cyklicznych wizyt pracowników IPN odbywają się tam wykłady, prezentacje wystaw i publikacji IPN, działania edukacyjne skierowane zarówno do uczniów jak i nauczycieli. W 2018 roku uruchomiono kolejne zagraniczne przystanki w Chicago, na Zaolziu, Londynie, Mińsku, Żytomierzu oraz we Lwowie[15]. W 2018 roku w Oddziałowym Biurze Edukacji Narodowej w Krakowie uruchomiono mobilne punkty edukacyjne „Przystanku Historia”, na których prezentowano gry edukacyjne, wydawnictwa oraz prowadzono warsztaty[16]. Krajowe centra edukacyjne IPN Przystanek Historia skupiają się na prezentowaniu historia regionu, prowadzą również własne projekty edukacyjne (np. Przystanek w Poznaniu uruchomił swój własny swój projekt radiowy pt. „Przystanek Historia w Radiu Poznań”)[17]. W 2019 roku utworzono kolejny, dziesiąty zagraniczny Przystanek Historia w Dyneburgu na Łotwie[18].
W 2020 roku, z uwagi na epidemię wirusa SARS-CoV-2 i związane z nią obostrzenia, zmienił się charakter pracy Centrum Edukacyjnego. Uruchomiono program Przystanek Historia Online, dzięki któremu działalność edukacyjna została przeniesiona do przestrzeni internetowej. W sieci publikowano nagrania z premierowych dyskusji, promocji książek czy dyskusji rocznicowych. Zaproszeni goście mogli uczestniczyć w dyskusjach za pomocą komunikatora internetowego. Odbywające się spotkania były również transmitowane na żywo w mediach społecznościowych IPN[19]. Również wszystkie warsztaty, lekcje, edycje zagranicznych Przystanków Historia, konferencje, wykłady dla Polonii i zagranicznych odbiorców odbywały się online[20].
Działalność
Centrum prowadzi następujące typy działań:
- skierowane do nauczycieli:
- kursy i seminaria,
- cykle spotkań w formie klubu dyskusyjnego,
- konferencje informacyjne dla nauczycieli historii i wiedzy o społeczeństwie,
- skierowane do uczniów:
- zajęcia edukacyjne,
- warsztaty dla młodzieży,
- programy i staże dla studentów,
- imprezy otwarte dla wszystkich zainteresowanych historią najnowszą,
- przedsięwzięcia rocznicowe i konferencje popularnonaukowe,
- promocje i dyskusje nad książkami o tematyce historycznej,
- kiermasze wydawnictw,
- wystawy i ekspozycje,
- imprezy o charakterze artystycznym:
- pokazy filmów,
- koncerty,
- spektakle,
- zajęcia z historii najnowszej dla studentów zagranicznych,
- gry miejskie i spacery edukacyjne po Warszawie.
Przypisy
- ↑ Informacja o działalności IPN 2007 ↓, s. 95.
- ↑ Informacja o działalności IPN 2010 ↓, s. 38.
- ↑ Informacja o działalności IPN 2010 ↓, s. 163.
- ↑ Informacja o działalności IPN 2010 ↓, s. 31.
- ↑ Informacja o działalności IPN 2010 ↓, s. 16.
- ↑ Informacja o działalności IPN 2014 ↓, s. 90.
- ↑ Informacja o działalności IPN 2011 ↓, s. 129.
- ↑ Informacja o działalności IPN 2012 ↓, s. 71.
- ↑ Informacja o działalności IPN 2013 ↓, s. 82-83.
- ↑ Informacja o działalności IPN 2015 ↓, s. 105.
- ↑ Informacja o działalności IPN 2015 ↓, s. 106.
- ↑ Informacja o działalności IPN 2015 ↓, s. 107.
- ↑ Informacja o działalności IPN 2016 ↓, s. 151-153.
- ↑ Informacja o działalności IPN 2017 ↓, s. 171.
- ↑ Informacja o działalności IPN 2018 ↓, s. 83.
- ↑ Informacja o działalności IPN 2018 ↓, s. 190.
- ↑ Informacja o działalności IPN 2019 ↓, s. 189.
- ↑ Informacja o działalności IPN 2019 ↓, s. 129.
- ↑ Informacja o działalności IPN 2020 ↓, s. 231.
- ↑ Informacja o działalności IPN 2020 ↓, s. 278.
Bibliografia
- Informacje o działalności IPN w okresie 1 stycznia 2007 r. – 31 grudnia 2007 r.. Instytut Pamięci Narodowej. [dostęp 2021-10-20]. (pol.).
- Informacje o działalności IPN w okresie 1 stycznia 2010 r. – 31 grudnia 2010 r.. Instytut Pamięci Narodowej. [dostęp 2021-10-20]. (pol.).
- Informacje o działalności IPN w okresie 1 stycznia 2011 r. – 31 grudnia 2011 r.. Instytut Pamięci Narodowej. [dostęp 2021-10-20]. (pol.).
- Informacje o działalności IPN w okresie 1 stycznia 2012 r. – 31 grudnia 2012 r.. Instytut Pamięci Narodowej. [dostęp 2021-10-20]. (pol.).
- Informacje o działalności IPN w okresie 1 stycznia 2013 r. – 31 grudnia 2013 r.. Instytut Pamięci Narodowej. [dostęp 2021-10-20]. (pol.).
- Informacje o działalności IPN w okresie 1 stycznia 2014 r. – 31 grudnia 2014 r.. Instytut Pamięci Narodowej. [dostęp 2021-10-20]. (pol.).
- Informacje o działalności IPN w okresie 1 stycznia 2015 r. – 31 grudnia 2015 r.. Instytut Pamięci Narodowej. [dostęp 2021-10-20]. (pol.).
- Informacje o działalności IPN w okresie 1 stycznia 2016 r. – 31 grudnia 2016 r.. Instytut Pamięci Narodowej. [dostęp 2021-10-20]. (pol.).
- Informacje o działalności IPN w okresie 1 stycznia 2017 r. – 31 grudnia 2017 r.. Instytut Pamięci Narodowej. [dostęp 2021-10-20]. (pol.).
- Informacje o działalności IPN w okresie 1 stycznia 2018 r. – 31 grudnia 2018 r.. Instytut Pamięci Narodowej. [dostęp 2021-10-20]. (pol.).
- Informacje o działalności IPN w okresie 1 stycznia 2019 r. – 31 grudnia 2019 r.. Instytut Pamięci Narodowej. [dostęp 2021-10-20]. (pol.).
- Informacje o działalności IPN w okresie 1 stycznia 2020 r. – 31 grudnia 2020 r.. Instytut Pamięci Narodowej. [dostęp 2021-10-20]. (pol.).