Budynek I Liceum Ogólnokształcącego w Toruniu
![]() Widok od strony północnej | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Województwo | |||
Miejscowość | Toruń | ||
Adres | ul. Zaułek Prosowy 1 | ||
Typ budynku | szkoła | ||
Styl architektoniczny | historyzm | ||
Ukończenie budowy | 1855 | ||
Położenie na mapie Torunia ![]() | |||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego ![]() | |||
![]() | |||
|
Budynek I Liceum Ogólnokształcącego w Toruniu – dawny budynek Gimnazjum Królewskiego, obecnie siedziba I Liceum Ogólnokształcącego im. Mikołaja Kopernika w Toruniu[1][2]. Znajduje się przy ul. Zaułek Prosowy 1[3].
Historia
Budynek, który powstał na potrzeby istniejącego od 1568 roku w Toruniu Gimnazjum Akademickiego[2], oddano do użytku w 1855 roku[4] i mieścił on także Szkołę Obywatelską dla chłopców (Knaben Burgerschule) do czasu wybudowania dla niej gmachu szkolnego przy ul. Prostej 4. Gimnazjum Akademickie do lat 80. XIX wieku utrzymywało się z dotacji państwowych i miejskich[potrzebny przypis], a w 1879 roku całkowity patronat nad szkołą przejęło państwo, przekształcając je w Gimnazjum Królewskie[1].
W okresie międzywojennym władze polskie zorganizowały w nim I Państwowe Liceum i Gimnazjum Męskie, które w 1926 roku przyjęło imię Mikołaja Kopernika[1][2].
Od połowy II wojny światowej pełnił on funkcję lecznicy dla żołnierzy niemieckich, a od stycznia 1945 roku, po wkroczeniu Armii Czerwonej do Torunia, zorganizowano w nim szpital polowy dla żołnierzy radzieckich[potrzebny przypis].
Od września 1945 roku budynek ponownie zaczął pełnić funkcje oświatowe, stając się siedzibą I Liceum Ogólnokształcącego im. Mikołaja Kopernika[potrzebny przypis].
W 1968 roku w auli gmachu wmurowano tablicę upamiętniającą profesorów i wychowanków zmarłych w czasie II wojny światowej[2].
Obiekt figuruje w gminnej ewidencji zabytków (nr 799)[5].
Architektura
Główny, jednocześnie największy budynek należący do liceum, to trzypiętrowy (włącznie z poddaszem) budynek powstały w roku 1855, w stylu historystycznym, zbudowany niemal wyłącznie z czerwonej cegły. Jego bryła dominuje nad placem przy Nowym Arsenale. Dzięki czerwonej cegle, budynek wywołuje skojarzenia głównie z architekturą gotycką, mimo niewielkiej ilości czysto gotyckich elementów architektonicznych (np. przy budowie nie zastosowano ani jednego ostrego łuku). Dzięki jego charakterowi wpasowuje się on w otoczenie, czyli toruńską starówkę. Jego głównym elementem jest ogromny ryzalit znajdujący się na samym środku, zajmujący 1/3 powierzchni fasady, gdzie znajduje się główne wejście, a większość jego powierzchni zajmują wielkie okna auli, zakończone łukami, z elementami przypominającymi maswerki. Poza ryzalitem, na reszcie ścian występuje mnóstwo prostokątnych, dużych, równo rozłożonych okien, znajdujących się na każdym piętrze (prostokątny kształt umniejsza gotycki charakter całości, wskazując, że jest to budynek późniejszy). Parter jest oddzielony od reszty pięter zębatym fryzem, a całość zwieńczona jest fryzem arkadowym, oplatającym szczyty wszystkich zewnętrznych ścian[potrzebny przypis].
We wnętrzu głównie znajdują się przestronne i wysokie sale lekcyjne, a największym pomieszczeniem jest przestronna aula, której wysokość równa jest wysokości dwóch pięter. Między piętrami można przemieszczać się dzięki mocno ozdobnej klatce schodowej, która ma również wywoływać skojarzenia z gotykiem. Pod budynkiem znajduje się piwnica. Niezbyt widoczny dach wykonany jest z czerwonej dachówki. Do liceum należy jeszcze mniejszy, bardzo podobny budynek oraz mały budynek pełniący do 2019 roku rolę magazynu, obecnie przebudowywany[potrzebny przypis].
Muzeum Historyczno-Wojskowe
W piwnicy drugiego budynku mieści się Muzeum Historyczno-Wojskowe, gromadzące eksponaty militarne od 1910 roku do lat 50. XX wieku. Pierwsza wystawa została zaprezentowana w 2003 roku. Od 2010 roku opiekę nad muzeum sprawuje Fundacja Muzeum Historyczno-Wojskowe[4]. W ramach swojej działalności Fundacja Muzeum Historyczno-Wojskowe zajmuje się działalnością muzealną, organizacją inscenizacji historycznych oraz prowadzeniem wywiadów z kombatantami[6].
Przypisy
- ↑ a b c Liceum im. Mikołaja Kopernika. turystyka.torun.pl. [dostęp 2024-02-08].
- ↑ a b c d Historia szkoły. 1lo.torun.pl. [dostęp 2024-02-08].
- ↑ Kontakt. 1lo.torun.pl. [dostęp 2024-02-08].
- ↑ a b Muzeum Historyczno-Wojskowe. toruntour.pl. [dostęp 2023-06-02].
- ↑ Gmina Miasta Toruń: Gminny Program Opieki nad Zabytkami Miasta Torunia na lata 2022–2025. 2021, s. 102.
- ↑ Muzeum Historyczno-Wojskowe. turystyka.torun.pl. [dostęp 2024-05-08].