Boris Skosyriew
![]() Boris Skosyriew sporządzający konstytucję Andory | |||
![]() | |||
król Andory | |||
Okres | od 7 lipca 1934 | ||
---|---|---|---|
Dane biograficzne | |||
Data i miejsce urodzenia | 12 czerwca 1896 | ||
Data i miejsce śmierci | 1989 | ||
|
Boris Michajłowicz Skosyriew, ros. Борис Михайлович Скосырев, Boris Skossyreff (ur. 12 czerwca 1896 w Wilnie, zm. w 1989 w Boppard) – rosyjski biały emigrant, awanturnik, krótkotrwały władca Andory w 1934, tłumacz Wehrmachtu podczas II wojny światowej.
Życiorys
Na początku 1919 wyjechał do Wielkiej Brytanii. Według jego wspomnień wypełniał różnego rodzaju tajne misje na rzecz brytyjskiego państwa. Faktycznie był aresztowany przez policję za fałszowanie czeków i malwersacje finansowe. W 1925 przybył do Holandii, gdzie miał otrzymać tytuł comte d’Orange. W 1932 osiedlił się na Balearach, gdzie podawał się za profesora literatury angielskiej[1].
W grudniu 1933 zagrożony wydaleniem z Hiszpanii, odwiedził Andorę, otrzymując miejscowe obywatelstwo. Przedstawił Radzie Generalnej, stanowiącej organ wykonawczy księstwa, plan reform polityczno-gospodarczych. Został on jednak odrzucony w maju 1934. 7 lipca tego roku ponownie zwrócił się do Rady Generalnej, proponując dodatkowo swoją kandydaturę na króla Andory. Po poparciu większości członków Rady ogłosił się królem Borisem I jako regent króla francuskiego. Ogłosił konstytucję księstwa, w której regulował działalność sądów, ustawodawstwo, a także zwolnił obywateli z wszystkich podatków. Znalazł się też zapis o bezpłatnej edukacji i służbie zdrowia[2]. Rada zatwierdziła reformy B. M. Skosyriewa. 12 lipca wypowiedział on wojnę biskupowi hiszpańskiego Urgell – Justiemu Guitartowi i Vilardebie[3], który – obok prezydenta Francji – sprawował wcześniej zwierzchnictwo nad księstwem. 20 lipca B. N. Skosyriew został aresztowany przez hiszpańskich żandarmów przysłanych przez biskupa Urgell. Po procesie w Barcelonie krótko przebywał w więzieniu, po czym w listopadzie został deportowany do Portugalii[3]. Tam ponownie go aresztowano, ale krótko potem wypuszczono na wolność. Później prawdopodobnie mieszkał we Francji.
W 1939 r. został internowany w obozie pod Tuluzą, z którego wypuszczono go po klęsce Francji w wojnie z Niemcami w czerwcu 1940 r. Po ataku wojsk niemieckich na ZSRR 22 czerwca 1941, służył na froncie wschodnim jako tłumacz w stopniu Sonderführera w Wehrmachcie. Według jednej wersji w 1945 miał dostać się do niewoli amerykańskiej, a następnie być sądzony za kolaborację z Niemcami. Według innej wersji w 1948 został aresztowany przez Sowietów w Eisenach i do 1956 przebywał w łagrze, po czym zamieszkał w zachodnich Niemczech.
W 1984 r. kataloński pisarz Antoni Morell i Mora napisał opowiadanie Boris I, rei d’Andorra opisujące andorski epizod życia B. N. Skosyriewa.
Przypisy
- ↑ WitoldW. Chrzanowski WitoldW., Borys I – pierwszy i ostatni król niepodległej Andory [online], turystyka.wp.pl, 22 lipca 2017 [dostęp 2023-06-18] (pol.).
- ↑ MichałM. Kołkowski MichałM., 13 dni królestwa. Jak czarujący oszust z Wilna został władcą Andory? [online], weszlo.com, 28 marca 2021 [dostęp 2023-06-18] (pol.).
- ↑ a b Radczenko, Borys I Wileński – król Andory [online], Inna Wileńszczyzna jest możliwa, 7 listopada 2013 [dostęp 2023-06-18] (ang.).
Linki zewnętrzne
- Boris M. Skosyriew jako król Andorry (jęz. rosyjski)
- Działalność Borisa M. Skosyriewa (jęz. kataloński). andorraantiga.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2006-08-30)].
- Artykuł o życiu Borisa M. Skosyriewa (jęz. rosyjski)
- Лаўрэш Леанід. Кароль Андоры з-пад Ліды // Маладосць № 10-2014. С. 114–125. (biał.)