Bodegraven
![]() Wiatrak Arkduif | |||||
| |||||
Państwo |
| ||||
---|---|---|---|---|---|
Prowincja | |||||
Powierzchnia | 38,5 km² | ||||
Populacja (2007) • liczba ludności • gęstość |
| ||||
Kod pocztowy | 2410–2411 | ||||
![]() | |||||
Położenie na mapie Holandii Południowej ![]() | |||||
Położenie na mapie Holandii ![]() | |||||
![]() | |||||
| |||||
Strona internetowa |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f8/Bevolkingspiramide_2008_-_CBS_gemeentecode_0497.svg/220px-Bevolkingspiramide_2008_-_CBS_gemeentecode_0497.svg.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/85/Bodegraven_wickerschans.jpg/220px-Bodegraven_wickerschans.jpg)
Bodegraven – miasto w Holandii, w prowincji Holandia Południowa. Do 2011 roku istniała gmina Bodegraven, w skład której oprócz miasta Bodegraven wchodziły miejscowości Meije i Nieuwerbrug. 1 stycznia 2011 gmina Bodegraven została połączona z gminą Reeuwijk w gminę Bodegraven-Reeuwijk.
Położenie
Bodegraven leży w samym środku Randstad, w jednakowej odległości ok. 30 km od głównych miast regionu: Rotterdamu, Amsterdamu, Hagi i Utrechtu, po obu brzegach rzeki Oude Rijn (Stary Ren). W granicach miasta znajdują się śluzy na tej rzece. Najstarsza część miasta położona jest na północnym brzegu rzeki, wokół kościoła St. Galluskerk.
Podział administracyjny
W skład miasta wchodzi 6 dzielnic: Noord, Centrum, Dronenwijk, Broekvelden, Zuidzijde i Weideveld (nowa dzielnica w budowie). W Bodegraven wydzielono 3 tereny specjalnie dla przedsiębiorstw komercyjnych i przemysłowych: Broekvelden, Groote Wetering i Rijnhoek (w trakcie powstawania).
Dane statystyczne
- Populacja
Według danych z 1 stycznia 2009 gmina Bodegraven liczyła 19 471 mieszkańców. 5 368 stanowiły osoby do 20 roku życia, zaś liczba osób po 55 roku życia wynosiła 5 114[1].
- Powierzchnia
Gmina zajmowała powierzchnię 3 850 ha, z czego tereny zielone 82,8 ha i liczą około 8 500 drzew, a tereny wodne obejmują 20 ha[1].
- Edukacja
W mieście znajduje się 9 szkół podstawowych (w tym 4 protestanckie, 4 katolickie i 1 państwowa) oraz 1 szkoła średnia będąca filią St. Antoniuscollege w Goudzie.
- Religia
W Bodegraven działa 11 różnych grup wyznaniowych. W mieście znajduje się 7 kościołów i 1 meczet.
Historia
Bodegraven było zamieszkiwane już w czasach Imperium rzymskiego[2]. Strzegło wówczas jego północnych granic, leżąc na Limes Germanicus. Rzymianie zbudowali też drogę oraz forty graniczne tzw. kasztele, m.in. w Woerden i Zwammerdam. Poświadczyły te fakty wykopaliska archeologiczne. Znalezione przedmioty są eksponowane w urzędzie miasta[3]. O późniejszych losach rzymskiej osady niewiele wiadomo. Na mapie z 890 roku w miejscu obecnego Bodegraven zaznaczono nazwę "Bodello", natomiast w późniejszych okresach historycznych pojawiła się kilkakrotnie nazwa "Bodelograven", która najprawdopodobniej dała początek dzisiejszej nazwie miasta. Przypuszcza się, że nazwa miasta i jego herb wzięły swój początek od rodziny (Graven van Bodelo), która je posiadała. Inna legenda mówi o przybyciu w te okolice dostojnego wysłannika (bode), który zmarł i został pogrzebany (graven) w tych okolicach. W herbie miasta widać kapelusz owego dostojnika oraz dwie łopaty[4].
Pewne jest istnienie niewielkiej osady ok. roku 1050. Przez dwa wieki toczył się spór o zawładnięcie miejscowością pomiędzy hrabiami holenderskimi a biskupem Utrechtu. W 1257 na mocy orzeczenia sądu Bodegraven stało się własnością hrabstwa graafschap Holland. Pod koniec średniowiecza tereny wokół Bodegraven zmeliorowano, a ok. 1350 powstała śluza na Oude Rijn. W 1672, podczas wojny Republiki Zjednoczonych Prowincji z Anglią, Francją Münsterem i Kolonią Bodegraven znalazło się tuż za Holenderską Linią Wodną – barierą mającą powstrzymać postępy wojsk francuskich. Francuzom jednakże udało się ją sforsować podczas zimy, gdyż woda zamarzła, a Bodegraven zostało przez nich zniszczone podczas wycofywania się przed kontratakującymi wojskami holenderskimi. Na krótko po tych wydarzeniach wzniesiono fort Wierickerschans położony na wschód od miasta[2][5].
Miasto rozwijało się odtąd bez przeszkód aż do 1870, kiedy to strawił je pożar, który rozprzestrzenił się z miejscowej piekarni. Spłonęło ponad sto domów w mieście, w tym budynek siedziby władz miasta wraz z archiwum, a 130 rodzin zostało z dnia na dzień bezdomnymi. Ogólnokrajowa zbiórka pieniężna pozwoliła na szybką odbudowę miasta. W XX wieku Bodegraven rozrosło się. W pierwszej dekadzie tego stulecia rozbudowano je w kierunku południowym do linii kolejowej, a w latach 50. XX wieku w kierunków północnym, do trasy A12[2].
Handel
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2d/Kaas_op_planken.jpg/220px-Kaas_op_planken.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e0/Arkduif.jpg/220px-Arkduif.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0b/Bodegraven_straat.jpg/220px-Bodegraven_straat.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ee/Bodegraven_kerk.jpg/220px-Bodegraven_kerk.jpg)
Bodegraven znane jest jako ośrodek handlu serami. Rynek handlu serami został oficjalnie utworzony w 1882, zaś od 1884 w Bodegraven odbywały się w każdy wtorek rano targi sera (chłopi przywozili bryczkami wyprodukowane sery na sprzedaż), które zlikwidowano w 2001, lecz miasto w dalszym ciągu odgrywa ważną rolę w produkcji, przechowywaniu i eksporcie serów, zorganizowanych w sposób współczesny. Zlokalizowane są tu wielkie hurtownie serów: De Groot - Verbrug Kaas, Kaashandel G. v.d. Heiden, Noordhoek Cheese oraz Zijerveld en Veldhuyzen BV[3].
W Bodegraven produkowano do 1998 roku szampony do włosów o nazwie Andrélon. Firmę założył w latach 40. XX wieku André de Jong. W 2005 fabrykę całkowicie zamknięto, a produkcję wyrobów kosmetycznych przeniesiono m.in. do Polski. Obecnie firma znajduje się w rękach koncernu Unilever. Budynki fabryki zostały w 2007 przebudowane na kompleks z apartamentami mieszkalnymi Phoenix.
Kultura i rekreacja
W Bodegraven znajduje się dom kultury Het Evertshuis, w którym mieszczą się: biblioteka publiczna, sala gimnastyczna, teatr i sale konferencyjne, a na poddaszu muzeum sera. Ponadto mieszkańcy mogą korzystać z basenu De Kuil. W pobliżu miasta położone są tereny rekreacyjne: Reeuwijkse Hout, Reeuwijkse plassen i Nieuwkoopse plassen, głównie nadające się do uprawiania sportów wodnych oraz trasy przeznaczone do spacerów i wycieczek rowerowych.
Atrakcje turystyczne
- Dwa wiatraki: De Arkduif z 1697 i De Weypoortse Molen[6]
- Muzeum sera Kaasmuseum Bodegraven przedstawiające dawną procedurę wyrobu sera wiejskiego boerenkaas[7]
- Pomnik sera na placu przed kościołem Sint Galluskerk, który postawiono w 1984, aby uczcić 100-lecie istnienia wtorkowych targów sera[4]
- Śluza wodna położona w centrum miasteczka[6]
- Fort De Wierickerschans położony między Bodegraven i Nieuwerbrug[6][5]
- Kościół St. Galluskerk, dawny kościół katolicki, obecnie protestancki, nazwany od Gallusa z Helwecji
- Kościół rzymskokatolicki Willibrorduskerk z 1865, nazwany na cześć Wilibrorda z Utrechtu, wybudowany według projektu Cuypersa
Stacja kolejowa
W Bodegraven znajduje się dworzec kolejowy (skrót Bdg), który został założony w 1878. Od grudnia 2006 na stacji zatrzymuje się dwa razy na godzinę pociąg międzymiastowy Intercity z Leiden do Utrechtu. Jest to jedyna stacja pomiędzy Alphen aan den Rijn i Woerden[8].
Komunikacja
- W pobliżu Bodegraven przebiega autostrada A12 (Haga – Utrecht – Arnhem – granica niemiecka) i droga ekspresowa N11 (Leiden – Bodegraven), która łączy A4 (Amsterdam – Delft – Schiedam – Pernis – Halsteren – granica belgijska) z A12 przy Bodegraven
- Autobus komunikacji miejskiej nr 178 (Bodegraven – Reeuwijk – Gouda)
- Dwa autobusy komunikacji lokalnej: linia nr 450 (Bodegraven – Zwammerdam – De Meije – Zegveld – Woerden – Nieuwerbrug – Waarder – Driebruggen) i linia nr 486 (Reeuwijk-Brug – Reeuwijk-Dorp – Tempel – Gouda – Sluipwijk – Driebruggen – Bodegraven)
Miasta partnerskie
Tolna
Stutensee
Przypisy
- ↑ a b Gemeente Bodegraven. bodegraven.nl. [zarchiwizowane z tego adresu (2002-09-26)]. (niderl.)
- ↑ a b c Historia miasta na stronie Koła Historycznego w Bodegraven. historischekringbodegraven.nl. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-09-09)]. (niderl.)
- ↑ a b Historia i współczesność Bodegraven. bodegraven.digicity.nl. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-02-27)]. (niderl.)
- ↑ a b Kaasdorp aan Rijn (niderl.)
- ↑ a b De Wiericker Schans. xs4all.nl. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-02-09)]. (niderl.)
- ↑ a b c Cultuur in de gemeente Bodegraven. geeky.net. [zarchiwizowane z tego adresu (2006-02-07)]. (niderl.)
- ↑ Muzeum wyrobu sera w Bodegraven (niderl.)
- ↑ Station Bodegraven (niderl.)
Linki zewnętrzne
- Plan miasta. plattegronden.nl. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-03-23)].