Błękitnik rudogardły
Sialia sialis[1] | |||
(Linnaeus, 1758) | |||
![]() | |||
Systematyka | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | zwierzęta | ||
Typ | strunowce | ||
Podtyp | kręgowce | ||
Gromada | ptaki | ||
Podgromada | Neornithes | ||
Infragromada | ptaki neognatyczne | ||
Rząd | |||
Podrząd | |||
Rodzina | drozdowate | ||
Podrodzina | klarnetniki | ||
Rodzaj | Sialia | ||
Gatunek | błękitnik rudogardły | ||
Synonimy | |||
| |||
Podgatunki | |||
| |||
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2] | |||
![]() najmniejszej troski | |||
Zasięg występowania | |||
![]() w sezonie lęgowym zimowiska występuje przez cały rok | |||
| |||
|
Błękitnik rudogardły[3] (Sialia sialis) – gatunek małego ptaka z rodziny drozdowatych (Turdidae), zamieszkujący Amerykę Północną. Nie jest zagrożony.
Podgatunki i zasięg występowania
Błękitnik rudogardły występuje w zależności od podgatunku[4][5]:
- Sialia sialis sialis – południowa i południowo-wschodnia Kanada, wschodnie i środkowe USA i północno-wschodni Meksyk.
- Sialia sialis grata – południowa Floryda (południowo-wschodnie USA). Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny uznaje go za synonim S. s. sialis.
- Sialia sialis bermudensis – Bermudy.
- Sialia sialis nidificans – wschodnio-środkowy Meksyk.
- Sialia sialis fulva – południowo-zachodnie USA do środkowego Meksyku.
- Sialia sialis guatemalae – południowo-wschodni Meksyk i Gwatemala.
- Sialia sialis meridionalis – Salwador, Honduras i północna Nikaragua.
- Sialia sialis caribaea – wschodni Honduras i północno-wschodnia Nikaragua.
Podgatunek nominatywny wędrowny – zimę spędza w południowej części zasięgu i dalej na południe po północny Meksyk, niektóre osobniki zimują na Bermudach. Pozostałe podgatunki nie migrują[5].
Morfologia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/00/Sialia_sialis_-Michigan%2C_USA_-pair-8c.jpg/240px-Sialia_sialis_-Michigan%2C_USA_-pair-8c.jpg)
Długość ciała 16–21 cm, rozpiętość skrzydeł 25–32 cm. Masa ciała 28–32 g[6].
Głowa, grzbiet, skrzydła oraz ogon jaskrawoniebieskie (jest to barwa strukturalna, która nie wynika z obecności barwnika, ale z budowy pióra, które załamuje promienie słoneczne). Podbródek biały. Gardło, pierś i boki koloru kasztanowatego. Brzuch oraz pokrywy podogonowe są białe. Samica ma grzbiet brązowy, skrzydła i ogon niebieskie; wokół oczu niewyraźna płowa obrączka; gardło, pierś oraz boki jasnordzawe; brzuch wraz z pokrywami podogonowymi białe. Młode ptaki z szarymi plamkami, z niebieskimi skrzydłami i ogonem.
Ekologia i zachowanie
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b4/Bluebird_eggs.png/240px-Bluebird_eggs.png)
Błękitnik rudogardły żyje na łąkach i innych terenach otwartych otoczonych drzewami, które oferują odpowiednie dziuple do założenia gniazda. Wraz z rozprzestrzenianiem się budek lęgowych ptaki te są obecnie powszechnie widywane wzdłuż dróg, na obrzeżach pól, pastwiskach, parkach podmiejskich, ogrodach, polach golfowych i innych otwartych przestrzeniach[6][7].
Odbywają od jednego do trzech lęgów w roku. Gniazdo umieszczają w dziuplach lub budkach lęgowych. Zazwyczaj wybierają stare dziuple dzięciołów w martwych sosnach lub dębach na wysokości do około 15 metrów nad ziemią. Starsze ptaki częściej niż młodsze gniazdują w budkach lęgowych. W zniesieniu 2–7 jaj, które są bladoniebieskie, rzadko białe. Okres inkubacji trwa 11–19 dni[7], a wysiadywaniem zajmuje się głównie samica. Karmieniem piskląt zajmują się oboje rodzice, niekiedy pomagają im osobniki młodociane z poprzednich lęgów[8]. Młode są w pełni opierzone po 17–21 dniach od wyklucia[7].
Błękitnik rudogardły przez większą część roku żywi się głównie owadami (m.in. chrząszczami, świerszczami, konikami polnymi) i ich larwami, ale także ślimakami, dżdżownicami czy pająkami[8]. Jesienią i zimą zjada duże ilości jagód. Rzadko odnotowywano jak ptaki te pożywiają się drobnymi kręgowcami, takimi jak salamandry, ryjówki, węże, jaszczurki czy żaby drzewne[7].
Przesiaduje przycupnięty w pionowej postawie. Zlatuje na ziemię, by schwytać owady, po czym wraca na czatownię.
W ornitologii służy za gatunek modelowy w badaniach związanych z rozrodem u ptaków oraz roli upierzenia i jego ścierania się w behawiorze błękitnika.
Status
Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje błękitnika rudogardłego za gatunek najmniejszej troski (LC – least concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Trend liczebności populacji uznawany jest za wzrostowy[2]. Organizacja Partners in Flight szacuje liczebność populacji lęgowej na 22 miliony osobników[7].
Przypisy
- ↑ Sialia sialis, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- ↑ a b BirdLife International, Sialia sialis, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2016, wersja 2015-4 [dostęp 2016-04-25] (ang.).
- ↑ Systematyka i nazewnictwo polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Myadestinae Baird,SF, 1864 - klarnetniki (wersja: 2020-02-28). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-12-19].
- ↑ F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Thrushes. IOC World Bird List (v10.2). [dostęp 2020-12-19]. (ang.).
- ↑ a b Eastern Bluebird (Sialia sialis). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-05)]. (ang.).
- ↑ a b Eastern Bluebird Identification. [w:] All About Birds [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. [dostęp 2020-12-19]. (ang.).
- ↑ a b c d e Eastern Bluebird Life History. [w:] All About Birds [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. [dostęp 2020-12-19]. (ang.).
- ↑ a b Eastern Bluebird. [w:] Audubon Guide to North American Birds [on-line]. National Audubon Society. [dostęp 2020-12-19]. (ang.).
Bibliografia
- Wiesław Dudziński, Marek Keller, Andrew Gosler: Atlas ptaków świata. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Multico, 2000. ISBN 83-7073-059-0.
Linki zewnętrzne
- Zdjęcia i nagrania audiowizualne. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).
- Britannica: animal/eastern-bluebird
- SNL: østblåfugl
- GBIF: 2490941
- identyfikator iNaturalist: 12942
- ITIS: 179801
- NCBI: 172413
- identyfikator taksonu Fossilworks: 369289