Arkowate

Arkowate
Arcidae[1]
Lamarck, 1809
Ilustracja
Muszla Arca zebra
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

mięczaki

Gromada

małże

Podgromada

nitkoskrzelne

Rząd

Arcoida

Rodzina

arkowate

Systematyka w Wikispecies
Multimedia w Wikimedia Commons

Arkowate, arki (Arcidae) – rodzina małży nitkoskrzelnych z rzędu Arcoida obejmująca około 200 gatunków występujących w zagłębieniach i szczelinach skalnych głównie w płytkich wodach strefy tropikalnej i umiarkowanie ciepłej. Większość to gatunki morskie, ale są w tej rodzinie również gatunki żyjące w wodach słodkich lub słonawych. Gatunki o większych rozmiarach są poławiane w celach konsumpcyjnych. Rodzajem typowym rodziny jest Arca. W zapisie kopalnym arkowate znane są z kambru.

Budowa

Muszla równoskorupkowa, w kształcie prostokąta, trapezu lub nieregularna, o promieniście żeberkowanej powierzchni, z wierzchołkiem lekko przesuniętym ku przodowi[2], długości do 125 mm[3]. Jama płaszczowa całkowicie otwarta, bez syfonów, skrzela postrzępione. Zewnętrzne wiązadełko, zwykle romboidalnego kształtu, mieści się na szerokiej powierzchni grzbietowej. Listwa zamka prosta, z licznymi, drobnymi ząbkami rozmieszczonymi szeregowo, zwiększającymi się w kierunku brzegów. Dwa mięśnie zwieracze mają zbliżoną wielkość. Ich ślady są widoczne na ściankach pustych muszli[2].

Gatunki osiadłe przytwierdzają się do skał bardzo silnymi włóknami bisiorowymi[2]. Bisior wolno żyjących gatunków jest szczątkowy[3].

Klasyfikacja

Anadara sp.
Korabek japoński w markecie rybnym w Tokio
Muszle przedstawicieli rodzaju Senilia

W rodzinie arkowatych wyróżniane są następujące rodzaje[4]:

  • Acar
  • Anadara
  • Arca
  • Asperarca
  • Barbatia
  • Barbatirus
  • Bathyarca
  • Bentharca
  • Calloarca
  • Cucullaearca
  • Deltaodon
  • Destacar
  • Fugleria
  • Hawaiarca
  • Imparilarca
  • Larkinia
  • Litharca
  • Lunarca
  • Mabellarca
  • Mesocibota
  • Microcucullaea
  • Mimarcaria
  • Miratacar
  • Mosambicarca
  • Potiarca
  • Samacar
  • Savignyarca
  • Scapharca
  • Scaphula
  • Senilia
  • Tegillarca
  • Tetrarca
  • Trisidos
  • Ustularca
  • Vitracar
  • Xenophorarca

Znaczenie gospodarcze

Większe gatunki arkowatych zaliczane są do owoców morza i poławiane komercyjnie. Do gatunków najczęściej poławianych i wykorzystywanych kulinarnie należą m.in.: arka Noego (Arca noae) i korabek japoński (Anadara subcrenata)[2], zwany też arką japońską.

Przypisy

  1. Arcidae, [w:] Integrated Taxonomic Information System  (ang.).
  2. a b c d Ludwik Żmudziński: Żywe skarby mórz. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1980, s. 252. ISBN 83-02-01238-6.
  3. a b Zoologia : bezkręgowce. T. 1. Red. nauk. Czesław Błaszak. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009. ISBN 978-83-01-16108-8.
  4. Gofas, S.: Arcidae. World Register of Marine Species, 2011. [dostęp 2011-05-08]. (ang.).
  • LCCN: sh2010012277
  • J9U: 987007595090605171
  • SNL: arkskjell
  • Catalana: 0268733
Identyfikatory zewnętrzne:
  • EoL: 46465774
  • GBIF: 3483
  • identyfikator iNaturalist: 85598
  • ITIS: 79326
  • NCBI: 6553
  • identyfikator taksonu Fossilworks: 59188
  • CoL: 7NFZ3