Aleksandr Ciurupa
![]() | |||
Data i miejsce urodzenia | 1 października 1870 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 8 maja 1928 | ||
Zawód, zajęcie | rewolucjonista | ||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9f/The_Soviet_Union_1970_CPA_3936_stamp_%28Alexander_Tsiurupa_%281870%E2%80%941928%29%2C_Vice_Chairman_of_Sovnarkom_%28Birth_Centenary%29_%28after_Anatoly_Yar-Kravchenko%29%29.jpg/160px-The_Soviet_Union_1970_CPA_3936_stamp_%28Alexander_Tsiurupa_%281870%E2%80%941928%29%2C_Vice_Chairman_of_Sovnarkom_%28Birth_Centenary%29_%28after_Anatoly_Yar-Kravchenko%29%29.jpg)
Aleksandr Dmitrijewicz Ciurupa (ros. Алекса́ндр Дми́триевич Цюру́па, ur. 19 września?/1 października 1870 w Aleszkach w guberni taurydzkiej, zm. 8 maja 1928 we wsi Muchałatka w Krymskiej ASRR) – rewolucjonista, bolszewik, zastępca przewodniczącego Rady Komisarzy Ludowych RFSRR (1921–1924).
Życiorys
Ukrainiec[1][2][3]. W latach 1887–1893 uczył się w szkole rolniczej w Chersoniu. W 1893 aresztowany i zwolniony, w 1895 ponownie aresztowany i zwolniony, w 1898 wstąpił do SDPRR, po rozłamie w partii związany z frakcją bolszewików. Od 1901 prowadził działalność partyjną w Charkowie, w 1902 aresztowany i w 1903 zesłany do guberni ołonieckiej, wkrótce zwolniony, w latach 1908–1917 pracował jako agronom w Ufie,[4] w marcu 1917 członek Prezydium Ufijskiego Komitetu SDPRR(b), przewodniczący ufijskiego gubernialnego komitetu żywnościowego i miejskiej dumy w Ufie. W listopadzie 1917 członek ufijskiego komitetu wojskowo-rewolucyjnego, od listopada 1917 do 25 lutego 1918 zastępca ludowego komisarza żywności RFSRR, od 25 lutego 1918 do 2 grudnia 1921 ludowy komisarz żywności RFSRR, w latach 1918–1921 komisarz armii rekwirującej żywność Ludowego Komisariatu Żywności RFSRR. Od 2 grudnia 1921 do 2 lutego 1924 zastępca przewodniczącego Rady Komisarzy Ludowych RFSRR, od 2 grudnia 1921 do 17 lipca 1923 zastępca przewodniczącego Rady Pracy i Obrony RFSRR, od 5 maja 1922 do 28 kwietnia 1923 ludowy komisarz inspekcji robotniczo-chłopskiej RFSRR, od 25 kwietnia 1923 do śmierci członek KC RKP(b)/WKP(b), od 6 lipca 1923 do śmierci zastępca przewodniczącego Rady Komisarzy Ludowych i Rady Pracy i Obrony ZSRR. Od 6 lipca 1923 do 18 listopada 1925 przewodniczący Państwowej Komisji Planowania przy Radzie Pracy i Obrony ZSRR, od 18 listopada 1925 do 16 stycznia 1926 ludowy komisarz handlu zagranicznego i wewnętrznego ZSRR.
Pochowany na Cmentarzu przy Murze Kremlowskim. Jego imieniem nazwano jego rodzinne miasto Aleszki (Ciurupińsk) i ulice w Moskwie, Ufie, Chersoniu, Briańsku, Woroneżu, Charkowie i Soczi.
Bibliografia
- Przewodnik po historii Partii Komunistycznej i ZSRR (ros.)
- http://www.az-libr.ru/index.htm?Persons&70B/b6310cc5/0001/f3b1fa7d (ros.)
- http://www.az-libr.ru/index.htm?Persons&PYG/f3b1fa7d/index (ros.)
- Цюрупа Александр Дмитриевич. ХРОНОС: ВСЕМИРНАЯ ИСТОРИЯ В ИНТЕРНЕТЕ. [dostęp 2015-08-29]. (ros.).
Przypisy
- ↑ Александр Дмитриевич Цюрупа // История СССР, 1971. № 3; Деятели СССР и революционного движения России. Энциклопедический словарь Гранат. М., 1989
- ↑ Российские деятели украинского происхождения. История отношений Украины и России в лицах за 337 лет (1654–1991). Энциклопедический справочник. – К.: Аристей, 2005. – 604 с. ISBN 966-8458-30-3
- ↑ В Херсоне демонтируют памятник большевику Цюрупе. [dostęp 2017-09-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-09-14)].
- ↑ L. Bazylow, J. Sobczak, Encyklopedia rewolucji październikowej, Wiedza Powszechna, Warszawa 1977, s. 72.
- БРЭ: 4679044