Adam Puzoń
Adam Puzoń podczas służby w PSZ na Zachodzie (1944–1945) | |||
![]() | |||
Data i miejsce urodzenia | 23 września 1910 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 5 lipca 1975 | ||
Przebieg służby | |||
Lata służby | 1932–1933, 1939, 1940–1945 | ||
Siły zbrojne |
| ||
Jednostki | Samodzielna Brygada Strzelców Karpackich | ||
Stanowiska | dowódca kompanii | ||
Główne wojny i bitwy | II wojna światowa (kampania wrześniowa, kampania afrykańska: bitwa o Tobruk, kampania włoska: bitwa o Monte Cassino) | ||
Późniejsza praca | pracownik umysłowy | ||
Odznaczenia | |||
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() | |||
|
Adam Stanisław Puzoń (ur. 23 września 1910 w Jaśle, zm. 5 lipca 1975 w Sanoku) – oficer Wojska Polskiego II RP, kapitan Polskich Sił Zbrojnych, uczestnik walk na froncie zachodnim podczas II wojny światowej.
Życiorys
Urodził się 23 września 1910 w Jaśle jako syn Juliana (urzędnik kolejowy) i Marii z domu Lachcik[1][2]. W rodzinnym mieście ukończył naukę w szkole podstawowej i w Państwowym Gimnazjum im. Króla Stanisława Leszczyńskiego w Jaśle, gdzie zdał egzamin dojrzałości w 1930 lub 1931[3][4]. Następnie studiował na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, gdzie w 1938 uzyskał dyplom magistra praw[5]. W latach 1932–1933 ukończył Szkołę Podchorążych Rezerwy Piechoty w Zambrowie[4]. Na stopień podporucznika został mianowany ze starszeństwem z 1 stycznia 1935 i 2349. lokatą w korpusie oficerów rezerwy piechoty[6].
Po wybuchu II wojny światowej walczył w okresie kampanii wrześniowej 1939[4]. Po klęsce polskiej wojny obronnej przedostał się na Węgry[4]. Potem trafił do Syrii, tam został wcielony do Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich i w szeregach Polskich Sił Zbrojnych służył od 1940[7]. Podczas kampanii libijskiej był dowódcą kompanii[8]. Brał udział w bitwie o Tobruk w 1941[4]. Następnie został przydzielony do 3 Brygady Strzelców Karpackich Brał udział w kampanii włoskiej 2 Korpusu[4]. Pełnił funkcję dowódcy 3 kompanii strzelców w ramach 5 batalionu Strzelców Karpackich w składzie 2 Brygady Strzelców Karpackich[9][10] (jego podkomendnym był m.in. także związany z Sanokiem ppor. Władysław Majcher). Uczestniczył w bitwie o Monte Cassino w stopniu porucznika (jego osobę opisał Melchior Wańkowicz w swojej książce pt. Monte Cassino)[11][12]. Służbę zakończył 5 maja 1945[10]. Został mianowany na stopień kapitana przez dowództwo Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie (Anglia)[13]
Po wojnie powrócił do Polski w 1947[4]. Do 1956 pracował w przemyśle naftowym aż do czasu rozwiązania PGPN w Sanoku[4]. Wtedy został przeniesiony do Ekspozytury PKS w Krośnie i był kierownikiem działu planowania i zatrudnienia[4]. Później sprawował stanowisko kierownika oddziału terenowego PKS w Sanoku[14][15]. Pracował też jako nauczyciel języka angielskiego w II Liceum Ogólnokształcącym im. Marii Skłodowskiej-Curie w Sanoku. Od 1952 do 1953 był członkiem Komisji Oświaty i Kultury przy Miejskiej Radzie Narodowej w Sanoku[16]. Od 1960 był członkiem Związku Bojowników o Wolność i Demokrację[17], należał do oddziału (powiatowego) w Sanoku ZBoWiD, 23 maja 1971 został wybrany członkiem zarządu[18], 21 października 1973 wybrany zastępcą członka zarządu oddziału miejskiego (działającego od 1 stycznia 1973 wskutek przekształcenia oddziału powiatowego na podstawie zmian administracyjnych)[19]. Był prelegentem z ramienia ZBoWiD[20][15]. Potem należał do koła miejskiego ZBoWiD w Sanoku[21]. W 1972 wszedł do składu Komisji Komunikacji Rady Miasta Sanoka[22]. W okresie PRL początkowo był bezpartyjny, a potem przynależał do PZPR[23].
Jego żoną od 1948 była Dominika z domu Dębiec[24], nauczycielka[25], w tym w trakcie tajnego nauczania podczas II wojny światowej, a potem w I LO w Sanoku (1914–1984)[24][26]. Mieli troje dzieci[4]. Zamieszkiwali przy ulicy Ignacego Daszyńskiego 7[27][28].
Adam Puzoń zmarł wskutek białaczki 5 lipca 1975 w Sanoku[1][29][15]. Został pochowany na Cmentarzu Centralnym w Sanoku 8 lipca 1975[1]. Tuż obok został pochowany inny żołnierz PSZ na Zachodzie, Jan Kocur.
Osobę Adama Puzonia opisał kpt. Marian Łoziński w swojej publikacji pt. Przechodniu, powiedz Polsce... Wspomnienia z lat 1941–1945 rozpoczęte w Ahwazie, 150 km od Zatoki Perskiej z 1985.
Odznaczenia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8d/Tomb_of_Puzo%C5%84_family_at_Central_Cemetery_in_Sanok_%282021%29b.jpg/240px-Tomb_of_Puzo%C5%84_family_at_Central_Cemetery_in_Sanok_%282021%29b.jpg)
- Krzyż Walecznych (1944, za udział w bitwie pod Monte Cassino)[30][31]
- Medal Zwycięstwa i Wolności 1945[17]
- Medal Wojska – trzykrotnie (1947, za udział w kampanii włoskiej)[32]
- Krzyż Pamiątkowy Monte Cassino (1945)[33]
- Odznaka Grunwaldzka (1959)[10]
- Medal Wojny 1939–1945 – Wielka Brytania (1947, za udział w kampanii włoskiej)[21]
- Gwiazda za Wojnę 1939–1945 – Wielka Brytania (1946, za udział w kampanii włoskiej)[21]
- Gwiazda Afryki – Wspólnota Brytyjska (1946, za udział w kampanii afrykańskiej, obronie Tobruku)[21]
- Gwiazda Italii – Wielka Brytania (1946, za udział w kampanii włoskiej)[21]
Przypisy
- ↑ a b c Księga Zmarłych 1959–1975 Sanok. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 189 (poz. 57).
- ↑ Deklaracje ↓, s. 197, 204.
- ↑ Na liście absolwentów widnieje Adam Puzoń jako absolwent zarówno w roczniku 1930, jak i w 1931, zob. Wykaz uczniów klas ósmych od roku szkolnego 1875/6. W: Księga pamiątkowa 70-lecia Państwowego Gimnazjum imienia króla Stanisława Leszczyńskiego w Jaśle 1868–1938. Jasło: 1938, s. 123, 124.
- ↑ a b c d e f g h i j Deklaracje ↓, s. 204.
- ↑ Deklaracje ↓, s. 197, 199, 204.
- ↑ Rybka i Stepan 2004 ↓, s. 112.
- ↑ Deklaracje ↓, s. 198, 200, 204.
- ↑ Deklaracje ↓, s. 198, 204.
- ↑ Andrzej Brygidyn. Na frontach II wojny światowej (IV). Do Polski przez Monte Cassino. „Gazeta Sanocka – Autosan”. Nr 30 (230), s. 6, 1–10 listopada 1981.
- ↑ a b c Deklaracje ↓, s. 198.
- ↑ Witold Szymczyk. Na Monte Cassino. „Nowiny”, s. 1, nr 110 z 18–20 maja 1990.
- ↑ Andrzej Brygidyn. Wierni przysiędze i żołnierskim honorem (XIX). Z Monte Cassino klucz Do Rzymu (I). „Gazeta Sanocka – Autosan”. Nr 2 (509), s. 5, 10 – 20 stycznia 1990.
- ↑ Deklaracje ↓, s. 197.
- ↑ Deklaracje ↓, s. 197, 201, 204.
- ↑ a b c Komitet Organizacyjny Fundacji Sztandaru. Związek Bojowników o Wolność i Demokrację. Zarząd Koła w Sanoku. 1986, s. 108.
- ↑ Władysław Stachowicz. Samorząd terytorialny miasta Sanoka w latach 1990–2002 w relacjach lokalnej prasy. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”. Nr 11: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1990–2010, s. 140, 141, 2014. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X.
- ↑ a b Deklaracje ↓, s. 199.
- ↑ ZBoWiD 1986 ↓, s. 150.
- ↑ ZBoWiD 1986 ↓, s. 182.
- ↑ ZBoWiD 1986 ↓, s. 264.
- ↑ a b c d e Deklaracje ↓, s. 202.
- ↑ Władysław Stachowicz. Samorząd terytorialny miasta Sanoka w latach 1990–2002 w relacjach lokalnej prasy. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”. Nr 11: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1990–2010, s. 229, 2014. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X.
- ↑ Deklaracje ↓, s. 197, 199, 201.
- ↑ a b Księga Zmarłych 1975–1995 Sanok. Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. między 97 a 97 (poz. 84).
- ↑ Księga pamiątkowa Gimnazjum Męskiego w Sanoku 1888–1958. Kraków: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1958, s. 75.
- ↑ Deklaracje ↓, s. 207, 208, 209, 210, 211.
- ↑ Zofia Bandurka: Wykaz imienny zaproszonych i obecnych na Zjeździe – przygotowała mgr Zofia Bandurkówna. W: Dwa dni w mieście naszej młodości. Sprawozdanie ze zjazdu koleżeńskiego wychowanków Gimnazjum Męskiego w Sanoku w 70-lecie pierwszej matury w roku 1958. Warszawa: 1960, s. 141.
- ↑ Deklaracje ↓, s. 197, 202.
- ↑ ZBoWiD 1986 ↓, s. 223.
- ↑ Deklaracje ↓, s. 198, 202.
- ↑ Żołnierze 3 Dywizji Strzelców Karpackich 1942–1945. Kresy-Siberia Foundation. [dostęp 2020-06-27].
- ↑ Deklaracje ↓, s. 201, 202.
- ↑ Deklaracje ↓, s. 198, 201, 202.
Bibliografia
- Arnold Andrunik: Rozwój i działalność Związku Bojowników o Wolność i Demokrację na Ziemi Sanockiej w latach 1949-1984. Sanok: 1986, s. 1-335.
- Związek Bojowników o Wolność i Demokrację. Oddział w Sanoku. Deklaracje i karty ewidencyjne członków zwyczajnych P Posadzki-Pytlik 1966-1989, AP Rzeszów – O/Sanok (zespół 659, sygn. 87). s. 1-247.
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Awanse oficerskie w Wojsku Polskim 1935–1939. Kraków: Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego, 2004. ISBN 978-83-7188-691-1.
- Do Polski przez Monte Cassino. W: Andrzej Brygidyn: Sanockie reminiscencje. Sanok: 2013, s. 29. ISBN 978-83-903080-2-9.