Graodus fan Nimwegen

Theo Eikmans
Graodus fan Nimwegen
Algemene informatie
Volledige naam Theodorus Johannes Eikmans
Alias Graodus fan Nimwegen
Geboren 16 september 1921
Geboorteplaats NijmegenBewerken op Wikidata
Overleden 23 maart 2000
Overlijdensplaats GroesbeekBewerken op Wikidata
Land Vlag van Nederland Nederland
Portaal  Portaalicoon   Muziek

Graodus fan Nimwegen, pseudoniem van Theodorus Johannes (Theo) Eikmans (Nijmegen, 16 september 1921 – Groesbeek, 23 maart 2000),[1] was een volkszanger en buutreedner uit Nijmegen. Het oorspronkelijke beroep van Eikmans was dat van timmerman.[2][3][4]

Beeld van Toon Heijmans ter ere van Graodus fan Nimwegen

Al mot ik krupen...

Hij trad op in de Nijmeegse streektaal en is het bekendst met zijn lied "Al mot ik krupen...", een hommage aan de stad in het algemeen en de Sint-Stevenstoren in het bijzonder. De tekst beschrijft locaties in de Nijmeegse binnenstad, die door het bombardement op Nijmegen of door sloop verloren zijn gegaan. Ter nagedachtenis aan hem en aan dit lied is er in 2006 een beeld gemaakt door Toon Heijmans in de Nijmeegse binnenstad geplaatst. De inscriptie luidt:

AL MOT IK KRUPE OP
BLOTE VOETEN GAON
IK WIL NOG EEN KEER
SINT STEVEN
HEUREN SLAON

DOOR GRAODUS
VAN NIMWEGEN

Het standbeeld staat op een dusdanige locatie (hoek Burchtstraat en de Mr. Hermanstraat), dat van daaruit de klokken van de Sint-Steven gemakkelijk gehoord kunnen worden.

Opvallend is, dat op de hoes van de oorspronkelijke single wordt vermeld dat het lied "Al mot ik krupen" door "Graodus fan Nimwegen" wordt gezongen.[5] De spelling van het Nijmeegs is niet geheel eenduidig.

Dit lied vond landelijk navolging, zo worden onder andere (met iets gewijzigde tekst uiteraard) de Majella-parochie in het dorp Spijk[6] en de voetbalclub FC Utrecht ermee bezongen. Vooral dat laatste stoorde de Nijmeegse N.E.C.-supporter en zanger Jean Knipping enorm[7], samen met de Nijmeegse ondernemer en zanger Erik Langedijk (onder het pseudoniem Schele Daan) hebben zij het lied opnieuw uitgebracht in 2006.[8]

Op 16 september 2021 werd een trappenpartij onder de Sint-Stevenskerk in de Nijmeegse Benedenstad naar hem vernoemd als Graodus fan Nimwegentrappen.[9]

Op 15 juli 2022 is Graodus geëerd met een tinnen beeldje vervaardigd door 'De Tinnen Roos' uit Millingen aan de Rijn. Eigenaar Ramon Jahn bedacht dit al in 2006, na het horen van 'Al mot ik krupe' tijdens het Gevelconcert. Als laatste beeldje in de lijn van tien Vierdaagse beeldjes is Graodus toegevoegd. Het 3D-ontwerp is van Eduardo Perez.[10]

Discografie

Lp (samen met anderen)
  • "Nijmegen plat" (Ivory Tower ITL 25.77)
  • "Nijmegen plat 2" (Ivory Tower ITL 25.110)
Maxi-cd-single
  • "Leve de lol / Al mot ik krupe / Moeder 't is weer mis" (Tip Top Records TTS 10853)
cd
  • "Het beste van... " (Ivory Tower ITD 20.159, 1999)
Cd samen met anderen
  • "20 liedjes in het Gelders" (Ivory Tower ITD 20.162, 2000)[11]
Bronnen, noten en/of referenties
  1. Nijmeegse kroniek 2000
  2. Hoe Nijmeegs moet je zijn voor een stek in het stadsgeheugen? Zin en onzin van een stedelijk biografisch woordenboek, door Prof.dr. Willem Frijhoff
  3. Theo Eikmans alias Graodus fan Nimwegen 1921-2000, Timmerman en Tonpraoter, biografischwoordenboekgelderland.nl. Gearchiveerd op 12 december 2022.
  4. Graodus fan Nimwegen van ‘Al mot ik krupe’ krijgt een straat, gelderlander.nl, 28 oktober 2020. Gearchiveerd op 23 januari 2022.
  5. Afbeelding van single Al mot ik krupen.... Gearchiveerd op 28 januari 2022.
  6. Heemkundekring Rijnwaarden
  7. Column Jean Knipping: "Muziek hand in hand met voetbal"
  8. Al mot ik krupen in het nieuw met Schele Daan - De Gelderlander, 21-01-2006
  9. Graodus hoort thuis op een straatnaambordje onder de Stevens, gelderlander.nl, 17 september 2021. Gearchiveerd op 26 januari 2023.
  10. Megens, Annelies, "https://www.rn7.nl/nieuws/7731971-nijmeegs-volkslied-in-tin-gegoten", 15 juli 2022. Gearchiveerd op 15 juli 2022. Geraadpleegd op 15 juli 2022.
  11. Streektaalmuziek in Gelderland - Gradus van Nimwegen. Gearchiveerd op 21 januari 2022.
Bibliografische informatie