Auto-immuunziekte
Auto-immuunziekten ontstaan doordat het immuunsysteem lichaamseigen cellen en stoffen als lichaamsvreemd ziet. Het lichaam gaat dan antistoffen tegen de eigen weefsels vormen.[1] De auto-immuunziekten kunnen worden ingedeeld in orgaanspecifieke en gegeneraliseerde auto-immuunziekten. Bij orgaanspecifieke auto-immuunziekten is één soort orgaan aangedaan.
Voorbeelden van orgaanspecifieke auto-immuunziekten zijn:
Auto-immuunziekte | Antistof | Orgaan |
---|---|---|
Ziekte van Hashimoto | antistoffen tegen TPO | schildklier |
Graves | antistoffen tegen TSH-receptor | schildklier |
Syndroom van Churg-Strauss | ANCA | bloedvaten |
Diabetes mellitus type-1 | antistoffen tegen eilandjes van Langerhans | alvleesklier |
Diabetes mellitus | antistoffen tegen glutaminezuurdecarboxylase | alvleesklier |
Myasthenia gravis | antistoffen tegen acetylcholinereceptor | skeletspier |
Pernicieuze anemie (M. Addison-Biermer) | antistoffen tegen intrinsieke factor | maag |
Gastritis | antistoffen tegen pariëtale cellen | maag |
Prematuur ovarieel falen | antistoffen tegen steroïdeproducerende cellen | ovarium |
Ziekte van Addison | antistoffen tegen bijnierschors | bijnier |
Coeliakie | antistoffen tegen weefsel-transglutaminase | darm |
Coeliakie | antistoffen tegen endomysium | darm |
Coeliakie | antistoffen tegen gliadine | darm |
Syndroom van Goodpasture | antistoffen tegen glomerulair basaal membraan | nier |
Primaire biliaire cirrose | antistoffen tegen mitochondriën | lever |
Auto-immuun-hepatitis | antistoffen tegen levercelmembraan | lever |
Voorbeelden van gegeneraliseerde auto-immuunziekten zijn:
Auto-immuunziekte | Antistof | Lichaamsdeel |
---|---|---|
Reumatoïde artritis | CCP | bewegingsapparaat |
Systemische lupus erythematodes | ANA | variabel |
Syndroom van Sjögren | CCP | o.a. ogen |
CREST | ANA | variabel |
Ziekte van Wegener | ANCA | vasculitis |
Polyarteritis nodosa | ANCA | vasculitis |
Microscopische polyangiitis | ANCA | vasculitis |
- Colitis ulcerosa
- Cutane leucocytoclastische angiitis
- Essentiële cryoglobulinemische vasculitis
- Lichen planus
- Lupus erythematodes
- Mixed connective-tissue disease
- Multiple sclerose
- Polyarteritis nodosa
- Polychondritis
- Polymyalgia rheumatica
- Psoriasis
- Reuscelarteritis
- Sarcoïdose
- Takayasu arteriitis
- Vitiligo
- Ziekte van Bechterew
- Ziekte van Crohn
- Ziekte van Kawasaki
Bronnen, noten en/of referenties
- ↑ Wat zijn auto-immuunziektes?. Radboud UMC. Gearchiveerd op 6 mei 2021.