Abazijns
Abazijns абаза бызшва | ||||
---|---|---|---|---|
Gesproken in | ![]() ![]() | |||
Vitaliteit | bedreigd | |||
Sprekers | 45.000 | |||
Taalfamilie |
| |||
Alfabet | cyrillisch | |||
Officiële status | ||||
Officieel in |
| |||
Taalcodes | ||||
ISO 639-1 | - | |||
ISO 639-2 | - | |||
ISO 639-3 | abq | |||
|
Het Abazijns (абаза Бызшва, abaza byzšwa) is een Abchazisch-Adygese taal, die wordt gesproken door de Abazijnen.
Verspreiding en verwantschap
Het Abazijns is een van de bestuurstalen van de Russische deelrepubliek Karatsjaj-Tsjerkessië. Er zijn ongeveer 35.000 sprekers in Rusland. Daarnaast zijn er ook zo'n 10.000 sprekers van het Abazijns in Turkije. De taal is nauw verwant is aan het Abchazisch. Hogerop is het Abazijns ook verwant aan het Adygees, het Kabardijns en het uitgestorven Oebychs. Ze vormen samen de Abchazisch-Adygese taalfamilie.
Klankleer
labiaal | alveolaar | post- alveolaar | velaar | uvulaar | faryngaal | glottaal | ||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
centr. | lat. | — | pal. | lab. | — | pal. | lab. | — | pal. | lab. | — | lab. | ||||
nasaal | m | n | ||||||||||||||
plosief | steml. | p | t | k | kʲ | kʷ | q | qʷ | ʔ | |||||||
stemh. | b | d | ɡ | ɡʲ | ɡʷ | |||||||||||
ejectief | pʼ | tʼ | kʼ | kʲʼ | kʷʼ | qʼ | qʲʼ | qʷʼ | ||||||||
affricaat | steml. | t͡s | t̠͡ʃ | ȶ͡ɕ | t̠͡ʃʷ | |||||||||||
stemh. | d͡z | d̠͡ʒ | ȡ͡ʑ | d̠͡ʒʷ | ||||||||||||
ejectief | t͡sʼ | t̠͡ʃʼ | ȶ͡ɕʼ | t̠͡ʃʷʼ | ||||||||||||
fricatief | steml. | f | s | ɬ | ʃ | ɕ | ʃʷ | x | xʲ | xʷ | ħ | ħʷ | ||||
ejectief | fʼ | ɬʼ | ||||||||||||||
stemh. | v | z | ɮ | ʒ | ʑ | ʒʷ | ɣ | ɣʲ | ɣʷ | ʁ | ʁʲ | ʁʷ | ʕ | ʕʷ | ||
approximant | l | j | w | |||||||||||||
vibrant | r |
voor | centraal | achter | |
---|---|---|---|
gesloten | (i) | (u) | |
midden | (e) | ə | (o) |
open | a |
Schrift
Het Abazijns wordt sinds 1938 geschreven in het cyrillisch alfabet.
А а /a/ | Б б /b/ | В в /v/ | Г г /ɡ/ | Гв гв /ɡʷ/ | Гъ гъ /ʁ/ | Гъв гъв /ʁʷ/ | Гъь гъь /ʁʲ/ |
Гь гь /ɡʲ/ | ГӀ гӀ /ʕ/ | ГӀв гӀв /ʕʷ/ | Д д /d/ | Дж дж /d͡ʒ/ | Джв джв /d͡ʒʷ/ | Джь джь /d͡ʑ/ | Дз дз /d͡z/ |
Е е [e] | Ё ё [jo] | Ж ж /ʒ/ | Жв жв /ʒʷ/ | Жь жь /ʑ/ | З з /z/ | И и [i] | Й й /j/ |
К к /k/ | Кв кв /kʷ/ | Къ къ /qʼ/ | Къв къв /qʷʼ/ | Къь къь /qʲʼ/ | Кь кь /kʲ/ | КӀ кӀ /kʼ/ | КӀв кӀв /kʷʼ/ |
КӀь кӀь /kʲʼ/ | Л л /l/ | Ль ль /ɮ/ | ЛӀ лӀ /ɬʼ/ | М м /m/ | Н н /n/ | О о [o] | П п /p/ |
ПӀ пӀ /pʼ/ | Р р /r/ | С с /s/ | Т т /t/ | Тл тл /ɬ/ | Тш тш /t͡ʃ/ | ТӀ тӀ /tʼ/ | У у /w/, [u] |
Ф ф /f/ | ФӀ фӀ /fʼ/ | Х х /χ/ | Хв хв /χʷ/ | Хъ хъ /q/ | Хъв хъв /qʷ/ | Хь хь /χʲ/ | ХӀ хӀ /ħ/ |
ХӀв хӀв /ħʷ/ | Ц ц /t͡s/ | ЦӀ цӀ /t͡sʼ/ | Ч ч /t͡ɕ/ | Чв чв /t͡ʃʷ/ | ЧӀ чӀ /t͡ɕʼ/ | ЧӀв чӀв /t͡ʃʷʼ/ | Ш ш /ʃ/ |
Шв шв /ʃʷ/ | ШӀ шӀ /t͡ʃʼ/ | Щ щ /ɕ/ | Ъ ъ /ʔ/ | Ы ы [ə] | Э э [e] | Ю ю [ju] | Я я [ja] |
Referenties
- Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Abaza language op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
WikiWoordenboek