Bahasa Melayu Reman
Bahasa Melayu Reman / Pattani | |
---|---|
بهاس ملايو قدح اولو Cakak Ulu/Basa Ulu/Pattani Kedah | |
Asli kepada | ![]() |
Kawasan | Kedah |
Etnik | Melayu Kedah |
Penutur bahasa | 390,000-400,000 |
Keluarga bahasa | Austronesian
|
Kod bahasa | |
ISO 639-3 | – |
![]() |
Bahasa Melayu Reman atau juga dikenali sebagai basa Ulu atau Cakak Ulu atau Cekak Phelek Ulu juga dikenali sebagai Bahasa Patani Kedah merupakan sebuah ahli bahasa-bahasa Austronesia dan ragam bahasa Melayu tempatan yang dituturkan di empat daerah di negeri Kedah iaitu di Padang Terap, Baling, Sik dan Yan. Bahasa Melayu Reman agak berlainan dengan bahasa Melayu Kedah walaupun tinggal di dalam negeri yang sama di samping lebih dekat dengan rumpun bahasa Melayu pantai timur seperti bahasa Melayu Kelantan, bahasa Melayu Terengganu, bahasa Melayu Patani, bahasa Melayu Pahang dan terutama sekali bahasa Melayu Perak Ulu. Melayu Baling, seperti Melayu Gerik, dikatakan berasal daripada Melayu Patani yang melarikan diri dari Patani semasa perang Patani-Siam pada abad ke-18. Disebabkan kedudukannya dengan Thailand dan Kedah, bahasa Melayu Kedah Hulu menyerap pelbagai perkataan daripada bahasa Siam dan bahasa Kedah. Lebih daripada 400,000 orang memakai bahasa ini sebagai bahasa pertama mereka. Ada yang berpendapat[nyatakan menurut siapa?] bahawa bahasa ini ialah sub-dialek bahasa Reman (dituturkan dengan pelat yang serupa di Yala, Thailand) yang merupakan dialek bahasa Kelantan-Patani (Phasa Yawi).
Fonologi/فونولوڬي
Bahasa Melayu Reman mempunyai unsur penambahan akhiran /ŋ/ (ng). Kebiasaannya bunyi ini digunakan dalam perkataan yang berakhir dengan bunyi /n/ ataupun /m/ yang sama seperti bahasa Melayu Terengganu tetapi berbeza dengan bahasa Melayu Piawai dan bahasa Yawi. Contohnya:
Bahasa Melayu Piawai | Bahasa Yawi (Pattani)/Kelantan | Bahasa Kedah Hulu/Terengganu |
---|---|---|
makan | make | makan/makang |
ayam | aye | ayan/ayang |
jalan | jale | jalan/jalang |
tidak mahu | tok sey | tak mboh |
Contoh perkataan/چونتوه ڤركاتان
Bahasa Reman | Bahasa Melayu Piawai |
---|---|
mukhã tepoh | simpang tiga |
teghekon | terkam |
jeromoh | jumpa |
khomoih | pengotor |
jukhéy | hujung (merujuk kepada bahagian tepi jemorang) |
jemoran | pelantar |
plasã | pangkin |
tebéng | sengaja |
juéh | bibir mulut bawah terkeluar |
kesik | takut |
ghocoh | cucuk |
tusuk | sembunyi |
tãk thu | tak tahu |
meliu | pening |
lemu | lembu |
hindék | tindih |
kelayong | bergayut |
hitéy | tengok/intai |
keliyék | yang lembut/melekat seperti bancuhan tepung ubi |
khéng | tahan |
teghepã | meluru |
keléghoh | mundar mandir |
ghophong | tiada gigi |
jaong | mendung |
tutuh | buang dahan pokok/berlanggar |
Perbandingan antara bahasa Kedah Hulu dengan variasi bahasa Melayu lain
Bahasa Malaysia | Bahasa Reman Gerik | Bahasa Reman Baling | Bahasa Kelantan | Bahasa Terengganu | Bahasa Pahang | Bahasa Kedah | Bahasa Perak |
---|---|---|---|---|---|---|---|
pergi | gi | gi | gi | gi | gi | pi | pegi, gi |
mereka | demã | demã | demo | deme | deme | depā, lepā | deme |
kamu | mikã | Seorang - mu Ramai - umã, mohã, humã | mung | mung | aok | Seorang - hang Ramai - hampā, hangpā | mike, kome |
tidak mahu | tak moh | tak mboh | tok sey | tak mboh | tak mboh | tak mau | tak sio |
kami | khumã | khumã | kami, kito | kaming, Kite | kome | sepā | keme |
faham | paha | paha | pehe | pahang | paha | paham | paham |
sangat manis | manih leting | manih leting | manih leting | manih leting | manih meletiang | manih melecaih | manih meletin |