Antonio Gaztañeta
Antonio Gaztañeta | |
---|---|
![]() ![]() | |
Bizitza | |
Jaiotza | Mutriku, 1656ko ekainaren 8a |
Herrialdea | ![]() |
Heriotza | Madril, 1728ko otsailaren 5a (71 urte) (71 urte) |
Hezkuntza | |
Hizkuntzak | gaztelania euskara |
Jarduerak | |
Jarduerak | idazlea eta militarra |
Zerbitzu militarra | |
Gradua | amiral |
Parte hartutako gatazkak | Bederatzi Urteko Gerra |
Antonio Gaztañeta Iturribaltzaga (Mutriku, 1656ko ekainaren 8a - Madril, 1728ko otsailaren 5a) gipuzkoar itsasgizon eta ontzigilea izan zen.
Bizitza
Mutrikuko kondea izan zen. Gaztetan itsasoratu zen eta 1672. urtean errege galeoi batean ontziratu zen itsasketako arteak ikastearren. Erregearen zerbitzuan lan egin ondoren, bere jaioterrira itzuli eta aitaren agindupean Montevideora joan zen espedizioan parte hartu zuen. Ameriketara iritsi bezain laster aita hil zen, eta kapitain ardura hartu zuen Pasaiara itzuli arte.
1684. urtean berriro ere erregearen zerbitzuan jarri zen eta, almirante zela, frantsesen aurkako erasoa gidatu zuen Napoliko uretan. Garai hartan idatzi zuen Norte de navegación hallado por el cuadrante de reducciones obra.
1702. urtean Astillero de Cantabria ontziolako zuzendari izendatu zuen Bilboko Kontsuletxeak. Bertan eraiki zuen Europa guztian ospetsu egin zen Salvador galeoia.
1718. urtean ontzigintza utzi eta Bartzelonatik Siziliarantz zihoan ontzidiaren zuzendaritza eman zitzaion Siziliako konkistarako gudarostea garraiatzeko. Konkista hau eman ondoren, Passaroko Lurmuturreko itsas guduan ontzidia galdu zuen ingelesen aurka, eta azken hauen nagusigoa indartu zen itsasoan.
Eraso baten ondoren, ozta-ozta egin zuen ihes Gastañetak. Berriz ere eraso zioten 1726. urtean Galizian.
Mutrikuko alkate izan zen urte askoan.
Itsasketako oso obra garrantzitsuak idatzi zituen, apaituaz landa: Cuadrante geométrico universal para la conversión esférica a los planos, aplicado al arte de navegar (1697) eta Proporciones de las medidas más esenciales para la fábrica de los navíos y fragatas de guerra (1720).
Lanak
- Arte de fabricar reales.
- Norte de la navegación hallado por el cuadrante de reducción. (1696)
- Cuadrante geométrico universal para la conversión esférica a los planos, aplicado al arte de navegar. (1697)
- Proporción de las medidas arregladas a la construcción de un bajel de guerra de setenta codos de quilla. (1712)
- Proporciones de las medidas más esenciales para la fábrica de nuevos navíos y fragatas de guerra. (1720)
- Antonio Gastañagaren idazlan guztiak euskaratu barik daude oraindik.
Erreferentziak
- Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
- Donostiako Untzi Museoak 1992an argitaratutako liburua: https://web.archive.org/web/20190623184200/https://itsasmuseoa.eus/images/publicaciones/MonografiasDigitales/antoniodegaztaeta.pdf
Datuak: Q3752025
Multimedia: José Antonio de Gaztañeta e Iturribalzaga / Q3752025