Agerraldi (antzerkia)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/43/Corral_de_comedias_2.jpg)
Agerraldi antzerki munduan obraren ekitaldiko bakoitzeko zatiei esaten zaie. Hitz sinonimoa Eszena da.[1] Zuberoan egiten diren pastoraletan Jelkaldi izena du.[2] Agerraldia ekintza-unitate bat da, unitate txikiena. Beraz, antzezlakak agerraldiez antolatzen dira. Agerraldi gainetik ekintza dago.
Agerraldi mota batzuk
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/73/La_Verbena_de_la_Paloma%2C_por_Audouard.jpg/280px-La_Verbena_de_la_Paloma%2C_por_Audouard.jpg)
Mota asko bereizi egiten dira. Hona hemen batzuk:
Agerraldi komiko, tragiko eta satirikoa
Antzinako Greziaren antzerkian horiek ziren eszenatokian margotzen ziren hiru ereduak:
- Komikoa: etxeak, leihoak, begiratokiak, lorategiak, plazak e.a. margotzen ziren.
- Satirikoa: leizeak, txabolak, basoak, mendiko paisaiak... Satirikoan margoek arkitekturaren elementu klasikoak erakusten ziren (zutabeak, estatuak, erlaitzak).[3]
Agerraldi frantsesa
Agerraldi baten mugak modu besberdinez azal daiteke: argiak piztuz eta itzaliz, dekorazio aldatuz... Agerraldi frantsearen kasuan muga horiek taula gainean dauden pertsonen arabera azaltzen dira: pertsonaia berri bat sartzen denean edo ateratzen denean, automatikoki agerraldia aldatu da.[4]
Ezinbesteko agerraldiak
Ezinbesteko agerraldiak publikoak ondo ezagutzen dituen agerraldiak dira eta, sarritan, horien esperoan egoten dira. Agerraldi klasikoak dira, nolabait esateko. Adibidez:
- William Shakespeareren Hamlet antzelanean Hamlet eta bere ama eztabaidatzen duten agerraldia.
- Pedro Calderón de la Barcaren La vida es sueño antzezlanean Segismundoren monologoa.
Agerraldi partekatuak
Protagonista nagusi bat baino gehiago taula gainean aritzen ari dena. Ez dago protagonista bakarra agerraldi horretan.
Taldeko agerraldia
Taula gainean pertsonaia multzo bat agertzen da. Ohikoa da opera eta zarzuela amaieran.[3]
Erreferentziak
- ↑ https://www.euskaltzaindia.eus/index.php?option=com_xslt&view=frontpage&layout=lth_detail&Itemid=474&search=agerraldi
- ↑ https://www.euskaltzaindia.eus/dok/plazaberri/2019/uztaila/aldaketak.pdf
- ↑ a b Gómez García, Manuel (1998). Diccionario Akal de Teatro. Akal. ISBN 9788446008279.
- ↑ George, Kathleen (1994): Playwriting: The First Workshop, Focal Press, ISBN 978-0-240-80190-2, 154 or.
Kanpo loturak
- Monzon pastoralaren jelkaldi baten bideoa.
Datuak: Q1185607